Цагдаагаар даажигнасан хакер баригдав

Компьютерийг алсаас удирдах вирус ашиглан, аллага үйлдэх тухай бичлэгийг бусдын өмнөөс хийж интернетэд байрлуулж байсан япон хакер баригдлаа. Түүний бичлэгүүд америкт байрлах серверээр дамжин хийгдэж байсан учир японы цагдаагийн байгууллага өнгөрсөн оны сүүлчээр 5 мэргэжилтэнг тус улсад илгээж, Холбооны мөрдөх товчоотой хамтран мөрдлөг хийсэн боловч гэмт хэрэгтний талаар ямар нэгэн ул мөрийг кибер ертөнцөөс олж чадаагүй байна.

Ийнхүү мөрдлөгийн ажил мухардалд орсон тул уг хакерийг баривчлахад туслах баттай мэдээлэл өгсөн хүнд 3 сая иений шагнал өгөхөөр амлав. Харин энэ оны эхний өдөр хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад хандсан мэйл гэмт этгээдээс ирсэн байна. Мэйлд хавсралтад байгаа цуврал даалгаврыг биелүүлсэн нэг хүнд  IESys вирусын эх кодийг өгч, өөртэйгээ шууд холбогдох боломжоор хангана, шуугиан тарьсан мэдээлэл хийх боломжыг бүү алдаарай гэсэн байв.

Даалгавар нь солонгост нэрд гарсан компьютерийн тоглоомын зурагнаас нуугдмал үгийг олж солонгос хэлнээс орчуулах, түүнийг нууц үг болгон ашиглаж зориулалтын програмын тусламжтайгаар хэд хэдэн зургийг эвлүүлэх, япон даамны нүүдэл хийх, дууны файлыг урвуу тоглуулан нуугдмал үгийг илрүүлэх гэх мэт хэсгүүдээс бүрдэж байв. Тэдгээрийг бүрэн тайлж уншвал Токио хотын газар нутагт харъялагдах хамгийн өндөр уулын оргил дээр эх код бүхий флэш дискийг нуусан тухай фото зураг бүхий мэдээлэл гарчээ. Мэдээллийн дагуу цагдаа нар уулын оргилыг шалгаж, заасан цэгт ухаж үзсэн боловч юу ч олдсонгүй.

1 сарын 5-нд гэмт этгээдээс ирсэн дараагийн мэйлд, нуусан зүйлсийг хэтэрхий гүехэн булсан учир ил гарч салхинд хийсэн алга болсон, мөн шинэ даалгавар биелүүлэх тухай бичсэн байв. Энэ удаад Канагава мужын Эно хэмээх арлаас хүзүүвчинд нь мэдээлэл нуусан муурыг олох тухай даалгавар байв. Эно арал нь олон тооны золбин мууртай учир муурны диваажин хэмээн нэрлэгддэг. Мөрдөгч нар арлаас муурыг олж хүзүүвчинд нь нуусан микро SD картыг олов. Мөн ойролцоо байрлуулагдсан хамгаалалтын камеруудын бичлэгийг давхар шалгаж,  мууранд хүзүүвч зүүж буй эрэгтэйг мотоциклийн хамт илрүүлжээ.

Улмаар програм хангамжийн мэргэжилтэй, 30 настай, Катаяма гэгчийг баривчлав. Тэрээр одоогийн байдлаар хэргээ хүлээгээгүй байгаа боловч камерийн бичлэгээс гадна өмнө нь аллагын тухай хийсэн интернетийн бичлэгийн нэгийг өөрийн ажлын газрын компьютерээс хийсэн нь нотлогдоод байна. Хэрэгтэн 8 жилийн өмнө нэр бүхий компаний захирлуудын амь насанд халдах тухай бичлэгийг интернетэд хийсэн хэргээр 1.5 жил хоригдох ял эдэлж байжээ. Тэрээр тухайн үед өөрийгөө хилс хэргээр шийтгэгдсэн хэмээн мэдэгдэж байсан байна.

Сэтгэлзүйчдийн ярьж байгаагаар хэрэгтэн ял эдэлснээр өөрийнх нь амьдралд олон сөрөг өөрчлөлт гарсанд шүүх, цагдаагийн байгууллагыг буруутгаж хорссон, мөн интернетийн ертөнцөд шуугиан тарьж од болохыг хүссэн нь энэ удаагийн хэргийг үйлдэх шалтгаан болжээ. Ийнхүү өөрийн хийсэн хэргийн ул мөрийг чадварлаг нууж цөөнгүй хүмүүсийг хилсээр баривчлуулан, багагүй ажил явдал болгож цагдаагаар хагас жил илүү хугацаанд даажигнаж чадсан хэрэгтэн хакер кибер ертөнцдөө бус, бодит амьдралд хазгай гишгэсэн мөрнөөсөө үүдэн баривчлагдаад байна.

Хэрэв тэрээр ийм алдаа хийгээгүй бол бараг илрэх боломжгүй байсан гэдгийг ч мэргэжилтнүүд нуухгүй байгаа юм. Цагдаагийн байгууллага их хэмжээний шагнал амладаг явдал нь нэг талаас мөрдлөгийг мухардалд оруулсан мэт харагдуулдаг боловч, цаагуураа хэрэгтэнд ялан дийлсэн мэт сэтгэгдэл төрүүлж, иймэрхүү болгоомжгүй алдаа гаргуулах зорилготой байдаг ч байж магадгүй л юм.

дэлгэрэнгүй

"Нэг фунтын загас"

Мухамед Шахид Назир хэмээх 31 настай пакистан эр Лондон хотын нэгэн хүнсний захад загасны наймаа эрхэлдэг байв. Харин түүнийг ажиллуулж байсан дэлгүүрийн эзэн худалдан авагчдыг татах ямар нэгэн шинэ зүйл санаачлах шаардлагатайг зөвлөжээ. Зөвлөгөөний дагуу тэрээр "эзэгтэй нараа нааш ирцгээ, нэг фунтын загас зарж байна" хэмээн дуулах мэт аялгуулан зарлах болсон байна.

Түүний байдал гудамжинд яваа хүмүүсийн анхааралд өртөх болж, хэн нэг нь бичлэг хийж өнгөрөгч оны 4 сард youtube-д байрлуулжээ. Уг бичлэг хүмүүсийн сонирхолыг татаж, хандалтын тоо одоогийн байдлаар 10 саяд хүрээд байна. Тэгтэл бичлэгийг үзсэн дуу бичлэгийн компаний хүмүүс санал тавьсаны дагуу хөгжмийн найруулга хийж, клип бүтээснээр "Нэг фунтын загас" дуу төрөв. Уг бүтээл тэр дороо нэрд гарч Их британийн долоо хоногийн шилдэг 40 дууны жагсаалтад багтжээ.

Шахид Назир телевизийн нэвтрүүлэгт уригдан оролцож, нэр хүндтэй сонин хэвлэлийн хуудсанд бичигдэж, од болов. Харин Их британид амьдрах нэг жилийн визны хугацаа нь дуусч түүнийг нутаг буцах үед 250 шүтэн бишрэгч нь цуглаж, одын ёсоор угтан авчээ. Тэр ч байтугай 5 жилийн өмнө алагдсан ерөнхий сайдын дурсгалд зориулсан телевизийн нэвтрүүлгийг дундаас нь таслан байж, нисэх буудлаас хийсэн шууд сурвалжлага Пакистан даяар цацагдав.

Шахид Назир гэр бүлтэй, 4 хүүхдийн эцэг хүн юм. Нутагтаа эдийн засгийн чиглэлээр дээд сургууль дүүргэсэн тэрээр өөрийн эцгийн эрхэлдэг тээврийн компанид ажиллаж байжээ. Харин бизнес сургалтын хүрээнд Их британи улсад 1 жилийн хугацаагаар ажиллаж, амьдрах боломж олдсон нь түүнийг од болох замыг нээсэн байна.

Youtube-ийн шинэ од, интернет ертөнцийн шинэ вайрал, хоёр дахь ганнам стайл гэгдэж буй тэрээр өөрийн бүтээлийн нэрээр "Нэг фунтын загас" хэмээн нэрлэгдэх болов. Өнөөдрийн байдлаар түүний сарын орлого өмнөхөөс 10 дахин нэмэгдэж, түүнтэй хамтран ажиллах санал гадаад улсуудаас ч ирэх болов. Тэрээр гэр бүлийн хамтаар Их британи улсад шилжин суурьшихаар төлөвлөж байгаа боловч багаасаа дуртай байсан дуулах сонирхол, өөрийг нь нэрд гаргасан загасны худалдаагаа аль алиныг нь орхих хүсэлгүй гэжээ.

дэлгэрэнгүй

Хакер, цагдаагаар даажигнав

Гудамжинд аллага үйлдэнэ, цэцэрлэг, бага сургуулийн хүүхдүүдийн амь насанд халдана, онгоцны буудлыг дэлбэлнэ гэх мэт агуулга бүхий 13 бичлэг энэ оны 6-аас 9 сарын хооронд Японы веб хуудсуудад байрлуулагдсан байна. Цагдаагийн байгууллага ч шуурхай ажилллаж, IP хаягийн тусламжтайгаар тэдгээр бичлэг илгээгдсэн компьютерүүдийг тогтоож, 5 хүнийг сэжигтнээр татан баривчилжээ.

Хамгийн эхнийх нь болох Ёкохама хотын нэгэн бага сургуульд аллага хийх тухай бичлэг 6 сард интернетийн зарын сайтад байрлуулагдсан байна. Тус хотын цагдаа нар 19 настай оюутанг сэжиглэн баривчилав. Сэжигтэн эхлээд хэрэгт ямар ч холбогдолгүй хэмээн мэдэгдэж байсан боловч мөрдөн байцаалтын явцад хэргээ хүлээж, улмаар шүүхээр таслагдан тэнсэн харгалзах ялаар шийтгүүлжээ.

Олон хүнийг хамарсан аллага үйлдэхээр төлөвлөж байгаа тухай бичлэг энэ оны 7 сард Осака хотын веб хуудсанд хийгдсэн байна. Тус хотын цагдаагийн газар 2 дах эрэгтэйг сэжигтнээр татаж баривчилав. Сэжигтэн бичлэгт өөрийн жинхэнэ нэрийг бичсэн байсан нь, кибер гэмт хэргийн илрүүлэлтэд онцгой хүчин чармайлт гаргаж, жилд 100-аас олон тооны хэргийг илрүүлж буй тус хотын мөрдөн байцаагч нарт эргэлзээ төрүүлж байв.

Токио хотын нэгэн цэцэрлэгийн хүүхдүүдийн амь насанд халдана гэсэн бичлэг 8-р сард интернетэд байрлуулагдсан байна. Тус хотын цагдаа нар Фүкүока хотын оршин суугч эрэгтэйг сэжиглэн баривчилжээ. Тэрээр хэргээ хүлээсэн боловч яг ямар шалтгаанаар тухайн цэцэрлэгийг сонгож авсан тухайд тодорхой зүйл мэдүүлж чадахгүй байсан зэрэг нь мөн л эргэлзээ төрүүлж байв.

Олон хүнийг хамарсан аллага, дэлбэрэлт хийх тухай бичлэг 10 сард интернетэд байрлуулагдаж, 4 хоногийн дараа Миэ мужийн 28 настай эрэгтэй баривчлагдав. Мөрдөн байцаалтын явцад сэжигтэн хэргээ хүлээгээгүй байна. Харин бичлэг хийгдсэн өдөр тэрээр файлын нэр өөрчлөх нэгэн програмыг интернетээс татаж авсан тухай мэдүүлжээ. Мөн татаж авсан програм ажиллагаагүй байсан боловч түүний компьютерийн процессор их хэмжээгээр ачааллаж байгааг анзаарсан гэжээ.

Мэдүүлгийн дагуу нарийвчлан шинжилсэн цагдаагийн мэргэжилтнүүд сэжигтний компьютерээс IESys хэмээх урьд өмнө нь мэдэгдэж байгаагүй шинэ төрлийн вирусыг илрүүлэв. Уг вирус хэн нэгний компьютерийг алсаас удирдах боломжоор хангадаг байв. Өөрөөр хэлбэл таны компьютерийг дэлхийн хаа нэгтээгээс хэн нэгэн өөрийн мэт дураар удирдаж, интернет сайтуудад бичлэг хийх боломжтой ажээ.

Эндээс дээрх сэжигтнүүдийн хийсэн гэгдэх гэмт үйлдлүүд вирусны тусламжтайгаар хөндлөнгийн хүний хийсэн хэрэг байж болох талаар анх сэжиглэж эхэлжээ. Компьютерээс вирусыг устгасан тохиолдолд ямар ч ул мөр үлдэхгүй бөгөөд интернетэд хийгдсэн гэмт хэргийн чанартай бичлэгүүдэд зөвхөн тухайн компьютерийн IP хаяг л үлдэх болно. Харин 10 сарын сүүлчээр интернет гэмт хэргээр мэргэшсэн нэгэн өмгөөлөгчид нэр үл мэдэгдэх нэгэн хүнээс мэйл ирсэн байна.

Мэйлд өөрийгөө өмнөх бичлэгүүдийг хийсэн жинхэнэ хэрэгтэн гэдгээ илчилж, сүүлийн сэжигтний компьютерт вирусыг устгалгүй зориуд үлдээсэн гэх мэтээр зөвхөн жинхэнэ гэмтний мэдэж байж болох мэдээллүүдийг дурдсан байв. Мөн цагдаа, шүүхийн байгууллагаар зугаацаж тоглоом хийх зорилгоор энэ бүхнийг хийсэн, хэргээ хүлээсэн сэжигтнүүдийг суллах эсэхийг мэдэх зорилготой гэсэн байжээ.  

Эцэст нь цагдаагийн байгууллага уучлалт гуйж сэжигтнүүдийг сулласан түүхэнд байгаагүй үйл явдал болоод байна. Харин жинхэнэ гэмт хэрэгтэн вирусуудыг суулгах, өөр хүмүүсийн өмнөөс интернетэд бичлэг хийх, мэйл илгээхдээ мэдээллийг гадаад улсуудын хэд хэдэн сервэрүүдээр дамжуулан, өөрийн ул мөрийг чадамгай нууж чадсан учир түүнийг илрүүлэх боломжгүй хэмээн сүлжээний хамгаалалтын мэргэжилтнүүд мэдэгдэж байгаа юм.

Эхний буюу Ёкохама хотын сэжигтэнг мөрдөн шалгах явцад хэргээ өөрөө хүлээвэл шоронд орохгүй, бараг шийтгэлгүй өнгөрнө хэмээн цагдаа нар дарамт шахалт үзүүлж байсан нь тодорхой болоод байна. Харин Фүкүока хотын сэжигтэн өөрийн хамтан амьдрагч эмэгтэйн хийсэн үйлдэл хэмээн ойлгож, түүнийг хамгаалах зорилгоор хилс хэрэг хүлээснээ мэдэгджээ. Буруугүй хүмүүсийг хилсээр хэрэг хүлээлгэж, заримыг нь шүүхээр ялласан явдал нь хэдийгээр цагдаагийн байгууллагын мөрдөн байцаах ажиллагааны алдаа дутагдлаас шалтгаалсан боловч нөгөө талаас гэмт этгээдүүд интернет орон зайг ашиглан буруугүй хэнийг ч буруутан болгох боломжтой гэдгийг энэ хэрэг харуулж байгаа юм.

Шүүх, цагдаагийн байгууллага ч зөвхөн IP хаяг мэтийн техник технологид чиглэсэн мөрдлөгөд тулгуурлах бус, тухайн хүнийг буруутан эсэхийг тодорхойлох хүнд чиглэсэн мөрдөн байцаах ажиллагаа явуулах шаардлагатайг харуулж байна. Энэ удаагийн хэрэгт ашиглагдсантай адил вирусыг хэн нэгэн онцгой чадвартай хүн бус, програм хангамжийн тодорхой хэмжээний мэдлэг бүхий ямар ч хүн зохиох боломжтой гэгдэж байна.

Мөн энэ удаад гэмт хэрэгтний үйлдэл зөвхөн интернетэд бичлэг хийгдэх төдийгөөр хязгаарлагдсан боловч интернет банк, интернет худалдаа зэргээр их хэмжээний мөнгө кибер орчинд эргэлдэж байгаа, мөн жижиг хэмжээний комьютер болох ухаалаг утас олон тоогоор түгэн дэлгэрч, түүгээр гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэлээ удирдахаас авахуулаад өргөн хүрээнд ашиглагдаж байгаа өнөөгийн нөхцөлд адил аргаар ямар ч хүнд хэлбэрийн гэмт үйлдэл хийгдэхийг тааварлахад ч бэрх юм.

Нөгөө талаас интернет ашиглагч хэн бүхэн энэ талаар тодорхой хэмжээний ойлголт, мэдлэг, хамгаалалттай байхгүй бол өнөөдөр ч гэмт хэрэгтэн болин хувирахад амархан гэдгийг сануулж байна. Ийм төрлийн гэмт үйлдлээс бүрэн хамгаалах нь одоогоор бараг боломжгүй гэгдэж байгаа боловч, вирусны эсрэг програм ашиглаж вирусны мэдээллийг тогтмол шинэчилж байх (апдэйт хийх), сэжиг бүхий элдэв програмыг интернетээс татаж авахгүй байх, компьютерээ хэрэглээгүй, мөн шаардлагагүй үед интернет холболтыг салгаж байх нь тодорхой хэмжээгээр сэргийлж чадна гэдгийг хамгаалалтын мэргэжилтнүүд зөвлөж байна.

Дашрамд дурдахад интернетийн цахим гэмт хэргийн талаархи аюултай хуулийн төсөл боловсруулагдаж байгаа тухай Дусал блогийн нийтлэлийг уншаад түүнд дурдагдсан гэмт хэргийн тухай өмнө нь бичиж өөрийн блогийн Draft-д хадгалж байсан бичлэгийг гаргаж ирэв. Интернет, нийгмийн сүлжээ олон хүний өдөр тутмын хэрэглээ болж, интернет орчин хүмүүсийн хоорондын харилцааны ихээхэн хэсгийг бүрдүүлэх болов.

Энэ утгаараа манайд интернетийн орчинд зориулсан хууль зайлшгүй шаардлагатай боловч түүнийг боловсруулахын тулд олон талаас нь судлах шаардлагатайг, мэдээллийн технологийн өндөр хөгжилтэй, кибер гэмт хэргийн эсрэг тэмцэх арвин туршлагатай япончуудыг хүртэл барьц алдуулсан дээрх жишээ тод харуулж байна.

(Цагдаагаар даажигнасан хакер хэдэн сарын дараа баригджээ.)

эх сурвалж, NHK

дэлгэрэнгүй

"Viral hit" хэрхэн төрдөг вэ

Viral хэмээх үгийг болор толиос харвал "вирусын, нянгийн" гэсэн утгатай болохыг мэдэж болно. Тэгвэл сая сая хүмүүсийн дунд яг л вирусын халдвар мэт хоромхон зуур тархаж, алдарших видео контентийг viral hit гэх болжээ. Youtube-ын шинжээч Kevin Аlocca видео бичлэгүүдийг зөвхөн "үзэх" ажил хийдэг бөгөөд өөрийгөө энэ дэлхийн хамгийн өвөрмөц мэргэжилтэй хүмүүсийн нэг хэмээсэн байдаг.

Иймэрхүү шинэ ажил мэргэжил бий болоход viral hit-үүд чухал үүрэг гүйцэтгэж байна. Ингээд тэдгээр нь хэрхэн төрдөг талаар Kevin Аlocca-ийн хийсэн дүгнэлтийг сонирхоцгооё. Хүн бүхэн нэр алдартай болохыг хүсдэг ч бодит байдалд ийм аз тун цөөхөн хүнд тохиодог. Гэхдээ итгэхэд бэрх ч хүсвэл маш богино хугацаанд од болох боломж хэн бүхэнд бий. Үүний тулд юу хийх хэрэгтэй вэ.

Өнөөдөр Youtube сайтад секунд тутамд 48 цагийн видео бичлэг шинээр нэмэгдэн орж байна. Тэдгээрээс тун цөөхөн нь саяас дээш тооны хандалт авдаг. Үүнд хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлж байгаа юм. Yosemite үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд давхар солонго татсан байгалийн үзэгдлийг дүрслэх видео бичлэг 2010 онд 23 сая хандалт авчээ. Гэхдээ уг бичлэг мөн оны 1-р сард youtube-д орсон боловч 7 сарын хугацаанд хандалтын тоо бараг тэг байсан гэхэд хилсдэхгүй. Гэтэл 7-р сараас энэ тоо өдөрт 400 мянгад хүрэх болов.

Хандалтын тоо ингэж огцом өсөхөд юу нөлөөлөв. Америкийн телевизийн нэртэй хөтлөгч, хошин шогч Jimmy Kimmel уг бичлэгийн тухай "миний найз Todd энэ дэлхийн хамгийн хөгжилтэй видеог оллоо гэсэн, магадгүй түүний туйлын зөв байх" хэмээн жиргэсэн нь түлхэц өгчээ. Viral hit төрөхөд хэн нэгэн нөлөө бүхий хүн буюу "түгээгчид" чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байна.

13 настай дуучин Rebecca Black-ийн Friday дуу өнгөрсөн онд 200 сая хандалт авчээ. Бичлэг 2011 оны 2 сарын сүүлчээр youtube-д орсон боловч 20-иод хоногийн турш ямар ч хандалтгүй байв. Харин дараа сарын 10-нд хошин шогийн хөтөлбөрт ишлэгдэж, блог, нийгмийн сүлжээнүүдээр яригдах болжээ. Хэн нэг нь олон хүнд хүрэх боломжийг нээж өгвөл бичлэг тэр дороо тархах болно. Өнөөдөр энэ дууны 10 мянган өөр өөр хувилбар бүтээгдээд байна. Дуу зөвхөн Баасан гаригаар хязгаарлагдсангүй, долоо хоногийн бүхий л гаригийн тухай хувирган дуулагдах болов. Бүр хэтэрхий утгагүй санагдах хувибарууд ч бас гарчээ.

Nyan cat хэмээх муурын хүүхэлдэйн богино хэмжээний хөдөлгөөнт дүрслэл хөгжмийн аянд давтагдан тоглогдоно. Уг бичлэг одоогоор 50 сая хандалт аваад байна. Тэр ч байтугай 3 цаг үргэлжлэх хувилбар нь 4 сая хандалттай болсон байх юм. Хүмүүс бичлэгийг хоёрдогч, гуравдагч болгон хувиргаж ремикс, франц, япон, орос гэх мэт олон улсын хувилбарууд ч хийгджээ. Муурын бичлэгийг муур ч үзэж байна. Муурын бичлэг үзэж байгаа бичлэгийг өөр муур ч бас үзэж байна.

Унадаг дугуйн зам тийм ч аюулгүй зүйл биш гэдгийг хөгжилтэй хэлбэрээр илэрхийлсэн бичлэгийн хандалт 5 саяд хүрээд байна. Энэ тохиолдолд бага зэргийн өвөрмөц санаа маш их үр дүнд хүргэж байгааг харж болно. Энэ бүхэн юуг өгүүлж байна вэ. Өнгөрөгч зуунд бид дуу, хөгжим, урлагийн тоглолтыг зөвхөн үзэж, сонсдог байсан бол өнөөдөр өөрсдөө уран бүтээлд хамтран оролцож, зугаацах боломжтой болов.

Энэ бүхэн үзэгчид нь өөрсдөө хамтран бүтээлцдэг, улмаар үзэгчид нь өөрсдөө үнэлэлт өгч, нэрд гарах эсэхийг шийддэг шинэ урлаг буюу соёлын шинэ төрөл зүйл үүссэнийг харуулж байна. Viral hit төрөхөд 3 хүчин зүйл шаардлагатай. Эхнийх нь түгээгчид буюу хэн нэгэн нэр алдартай хүний нөлөө юм. Дараагийх нь олон нийтийн оролцоо юм. Гурав дахь нь бага зэргийн өвөрмөц санаа, хөгжилтэй, хошин илэрхийллийг агуулж байх явдал юм.

Дашрамд дурдахад тус блогт өмнө нь мэдээлж байсан Хацүнэ Микү иймэрхүү viral hit-үүдийн нэг тод жишээ юм. Мөн манайдаа л viral hit болоод байгаа нэгэн бичлэгийн тухай манайдаа л түгээгчид тооцогдох нэгэн блогт дурдагдсан байгааг эндээс сонирхож, нэрд гарахад нь ямар хүчин зүйл нөлөөсөн байж болохыг тунгаагаарай.

эх сурвалж, ted talk

дэлгэрэнгүй

Фэйсбүүк "мөрдөгч" үйлчилгээг зогсоожээ

Хамгийн ойр байгаа сонирхол нэгтнээ олоход туслах Grindr хэмээх үйлчилгээг ижил хүйстэнгүүдэд зориулан гаргасан байдаг. Мөн сүүлд ердийн хүмүүст зориулагдсан Blendr хэмээх хувилбар гарсан. Эдгээр нь ухаалаг утасны GPS-ийн мэдээлэлд тулгуурлан газарзүйн байрлалын хувьд хамгийн ойр байгаа хүмүүсийг олоход тусладаг. Ийм боломжуудыг сүүлийн үеийн зарим болзох сайтууд ч өргөнөөр ашиглаж байна.

Тэгвэл Фэйсбүүк үүнтэй төстэй үйлчилгээг энэ 7 хоногийн эхээр идэвхжүүлсэн боловч нэг хоногийн дараа зогсоожээ. Find Friends Nearby (анх Friendshake гэгдэж байсан) нь ухаалаг утас бүхий хэрэглэгчдэд хамгийн ойр байгаа танилуудаа олоход туслах боломж юм. Гэхдээ энэ үйлчилгээ хүмүүсийг мөрдөж мөшгихөд хүргэнэ хэмээн блогууд тайлбарлаж байна.

Харин үүнийг "үйлчилгээг албан ёсоор гаргаж байгаа хэрэг бус, инженерүүдийн хийсэн туршилтын нэг хэсэг байсан" хэмээн Фэйсбүүкийн төлөөлөгч мэдэгдсэн тухай Wired magazine сэтгүүлд мэдээлжээ. Мөн "туршилт хийсэн бүхэн бүтээгдэхүүн болж үйлчилгээнд гардаггүй, энэ талаар одоогоор нэмж хэлэх зүйл байхгүй ч бид хүмүүсийг хооронд нь холбосоор байх болно" гэж тус сэтгүүлийн ярилцлагад дурдсан байна.

Find Friends мэтийн боломжууд нь хүн тус бүрээр, цаг хугацаа зарцуулж хайлт хийлгүйгээр зөвхөн товчлуурын ганцхан даралтаар тодорхой бүлэг хүмүүстэй нэгэн зэрэг танилцаж боломж олгодог. Зарим хүмүүс үүнийг шинэ танилтай болох хялбар боломж гэж үзэж байгаа бол зарим нь хувийн нууцад халдаж, хүсээгүй хүмүүсийн анхааралд өртөхөд хүргэнэ хэмээн болгоомжилж байгаа юм.

Find Friends Nearby боломжийг Фэйсбүүк одоогоор идэвхжүүлээгүй хэвээр байгаа боловч http://www.fb.com/ffn хаягаар орж гараар идэвхжүүлэх боломжтой юм байна. Хэрэв та өөрийн ухаалаг утаснаас фэйсбүүкт нэвтэрч, веб хөтчид дээрх URL хаягийг оруулбал адил хуудсанд хамгийн сүүлд холбогдсон, хамгийн ойр байрлах хүмүүсийн жагсаалтыг харуулах болно. Мөн тэдгээр хүмүүст тэр дор нь танил болох урилга илгээх боломжтой юм байна.

Дашрамд дурдахад боломжийг өөрийн утаснаас туршиж үзсэн боловч хоосон цагаан хуудас л нээгдэж байна. Гар аргаар идэвхжүүлэх боломжийг хаасан байж магадгүйгээс гадна зөвхөн АНУ-ын нутагт дэвсгэрт ашиглах зэргээр улс орнуудын онцлогт тохируулан хязгаарлалт хийгдсэн байж магадгүй юм.

GPS-ийн байрлалын мэдээллийг гадаад орнуудад, ялангуяа үйлчилгээний байгууллагууд хаяг тодорхойгүй болон хөдөлгөөнтэй байрлалд байгаа хэрэглэгчдэд бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг хүргэхэд ашиглаж эхлээд байна. Манайд жишээ нь, наадмын морь барианы газар байгаа ухаалаг утас бүхий наадамчдад түргэн хугацаанд халуун хуушуур хүргэж өгөх мэтийн онцлог үйлчилгээний боломжууд цөөнгүй байж болохыг зарим хүмүүс анхааралдаа авахад илүүдэхгүй буй заа.

эх сурвалж, mailonline

дэлгэрэнгүй

Шинэ үйлчилгээ хувийн нууцлалын асуудлыг хөндөж байна

Apple компани цаашид өөрийн бүтээсэн төхөөрөмжүүдэд Google Map-ийг ашиглахгүй гэдгээ мэдэгдэж, iOS6 системтэй хамт шинэ Maps апликэшн гаргах тухайгаа зарлалаа. Хариуд нь Google урьдынхаас илүү өндөр нарийвчлал бүхий гурван хэмжээст Google Map-ыг танилцуулаад байгаа билээ. Тэгвэл технологийн аваргуудын өрсөлдөөний сүүдэрт хувийн нууцлалын асуудал дахин хөндөгдөж байна.

Газрын зургийн эдгээр шинэ үйлчилгээнүүдэд зургийн нарийвчлалыг хэдхэн см хэмжээнд хүргэх бөгөөд энэ нь нийгмийг үргэлжийн "хяналт, цагдалт"-д хүргэж магадгүй хэмээн судлаачид анхааруулж байна. Шинэ түвшний газрын зургуудыг цэрэг, тагнуулын зорилгоор ашиглагддаг технологиор бүтээж байгаа учир таны цэцэрлэгт хүрээлэнгийн хашааг ч тодоор харуулж чадна.

Мөн таны дээгүүр зураг авах зориулалт бүхий онгоцууд шунгинан нисч байгаа гэсэн айдасгүйгээр наранд  биеэ шарахад ч хүндрэлтэй байх болно хэмээн Big Brother Watch компаний захирал Nick Pickles нарын шинжээчид сэтгэл зовниж байгаа юм. Тэд нисэх онгоцноос авсан хувийн эзэмшлийн зургийг онлайнд байрлуулахаас өмнө эздээс нь зохих зөвшөөрлийг авах ёстой гэж үзэж байна.

Google компани газрын зургийн шинэ үйлчилгээндээ зориулан зураг авалт хийх зорилгоор нисэх онгоцыг хотуудын дээгүүр аль хэдийн нисгэж эхэлсэн гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн. Тэд энэ оны эцэс гэхэд нийт 300 сая оршин суугч бүхий хотуудын 3D газрын зургийг бүтээхээр төлөвлөж байна. Өмнөх үйлчилгээнүүдэд зурагт орсон хүний нүүр, машины дугаарыг бүдгэрүүлдэг боловч секс шопоос гарч буй эр, гудамжинд унтаж буй хүн мэтээр хэн болох нь илт танигдахуйц тохиолдлууд цөөнгүй гарсан.

Мөн Google Street View үйлчилгээний зураг авалт хийх үед хувийн WiFi сүлжээнээс имэйл, текст, фото зураг зэрэг мэдээллүүдийг санамсаргүйгээр татаж авах тохиолдлууд ч гарч байсан. Харин онгоцноос зураг авах үед иймэрхүү асуудал гарахгүй гэж Google-ийхэн найдаж байна. Онгоцоор 1 цагт 100 км квадрат талбайн зургийг авах бөгөөд харьцангуй их хурдтайгаар, утасгүй интернетийн дохиолол хүрэхээргүй өндөрт нисэх юм.

Тэгвэл Apple газрын зургийн шинэ үйлчилгээндээ цэрэг, тагнуулын түвшний технологийг ашиглаж байна. Тэд батлан хамгаалахын чиглэлээр зураг авах үйл ажиллагаа явуулж байсан C3 Technologie компанийг өнгөрсөн жил худалдан авсан. Өөрөөр хэлбэл Apple-ийн шинэ 3D газрын зургийг афганистанд террористуудыг илрүүлэх, пуужингийн довтолгоонд байг онилох зэрэгт ашиглагддаг технологийн тусламжтайгаар бүтээж байна.

Өндөр чадвар бүхий хос камераар тоноглогдсон онгоцууд ойролцоогоор 500 м өндөрт нисэхдээ байшин барилга, газар нутгийн зургийг боломжит бүх өнцөгөөс авч, боловсруулалтын үр дүнд гурван хэмжээст зурагт хувиргах юм. Цэрэг, тагнуулын түвшний эдгээр зургуудад хүний нүүр царай фото зургаас дутахааргүй тод гардаг. Мөн байшин барилгыг анх удаа хажуу талаас нь харуулах учир цонхоор харагдах өрөөний дотоод байдлыг ч тод буулгах чадвартай юм.

Хиймэл дагуулаас авсан зургаар бүтээдэг уламжлалт үйлчилгээнүүдэд зургийн нягтрал бага байдаг бөгөөд томруулах тохиолдолд дүрс сарниж фокусгүй харагддаг. Энэ нь зарим талаараа нууцлалын шаадлагыг хангадагаараа давуутай юм. Үүнтэй төстэйгээр шинэ газрын зурагтаа хувийн эзэмшлийн байгууламжийн зургуудийг бүдэгрүүлнэ гэж найдаж байгаа тухайгаа Америкийн электрон нууцлалын мэдээллийн төвийн мэргэжилтэн Amie Stepanovich мэдэгджээ.

эх сурвалж; mailonline

дэлгэрэнгүй

Ухаалаг утсанд зориулан дүрс таних үйлчилгээ гаргажээ

NEC компани ухаалаг утас хэрэглэгчдэд зориулан дүрс таних Gaziru хэмээх үйлчилгээг энэ сараас эхлэн гаргажээ. Уг үйлчилгээ утасны камераар авсан фото зургийг мэдээллийн сантай харьцуулан зурган дээрх обектийн нэр болон бусад дэлгэрэнгүй мэдээллийг үзүүлэх зорилготой юм. Технологийн хувьд обьектийн дүрсийг таньж ухаалаг утсанд суулгах програм хангамжийн тусламжтайгаар үр дүнг шууд үзүүлэх, мөн таньсан дүрсийг сервер буюу үүлэн дэх мэдээлэлтэй харьцуулсан боловсруулалт хийх замаар үр дүнг үзүүлэх хоёр хувилбарыг бүтээжээ.

Уг систем фото зургийг таних чадварын хувьд дэлхийд хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн хэмээн үйлдвэрлэгчид нотлож байна. Үүнээс гадна мэдээллийг шахаж харьцангуй бага хэмжээний хадгалах багтаамж ашиглах, боловсруулалтыг аль болох бага хэмжээгээр хийж санах ой бага эзлэх технологийн боломжыг тус тус бүрдүүлж үүрэн төхөөрөмжид тохиромжтой байлгах тал дээр томоохон ахиц гаргажээ.

Gaziru үйлчилгээний хэрэглээний хувьд бүхий л төрлийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээ борлуулагч компаниудад тохиромжтой бөгөөд сурталчилгааны зах зээлийн илүү өргөн боломжийг нээж байна. Тухайлбал хуучин автомашин борлуулах, үл хөдлөх хөрөнгө худалдаалах, түрээслэх үйлчилгээнд ашиглаж болно. Эдгээр тохиолдлуудад хэрэглэгч автомашин болон байшин барилгын нэр, хаягийг бичиж, хайлт хийх шаардлагагүй бөгөөд фото зургийг авч, илгээх товчийг дарах төдийд дэлгэрэнгүй мэдээллийг авах боломжтой.

Эсвэл өмнө нь хэн ч хийж байгаагүй шинэ жор бүхий шпагетти хийж, фото зургийг авсан тохиолдолд сүлжээгээр дамжуулан сервер дээрх зургуудаас хайлт хийх замаар хамгийн илүү төстэй байж болох мэдээллүүдийг илгээнэ. Тэдгээрийн үндсэн дээр хоолны төрлөөс авахуулаад, голлох материалуудыг ч ойролцоогоор мэдэх боломжтой юм байна.

эх сурвалж, diginfo

дэлгэрэнгүй

Фэйсбүүк 8 жилийн дотор "үзэгдэхээ болино"

Интернетийн компаниудаас түүхэнд хамгийн их хэмжээний хувьцаа гаргасан Фэйсбүүкийн хувьцааны ханшны уналт үргэлжилсээр байна. Тодруулбал хувьцаа гаргаснаас хойших арилжаа хийгдсэн 12 өдрийн 8-д нь ханш унасан үзүүлэлттэй гарчээ. Өнгөрөгч даваа гаригт гэхэд л нэгж хувьцаа 26 доллараар үнэлэгдэж анхны ханшнаас 30%-иар буурав. Энэ хугацаанд хөрөнгө оруулагчдын хүлээсэн нийт алдагдлын хэмжээ 4.6 тэрбум долларт хүрээд байна. Bernstein судалгааны төвийн шинжээч Kirjner Фэйсбүүкийн хувьцааны ханшийг ирэх 12 сарын хугацаанд 25 доллар хүртлээ унана гэсэн төлөвийг өмнө нь гаргаж байсан юм.

Үүнээс гадна энэ оны эхний улирлын байдлаар Фэйсбүүкийн нийт ашгийн өсөлтийн хэмжээ сүүлийн 2 жилийн хугацаанд анх удаа буурсан байна. Өнгөрөгч 2011 онд улирал тутам ашгийн хэмжээ өсч оны эцсээр нийт ашгийн өсөлтийн үзүүлэлт 45%-д хүрч байсан бол 2012 оны 1-р улиралд 1.06 тэрбум доллар буюу өмнөх улирлын дүнгээс 6 хувийн бууралттай гарлаа. GreenCrest Capital компаний шинжээч Anupam Palit нар ашгийн энэхүү бууралтыг тооцоолж байснаас илүү хурдан болж байна гэжээ.

Мөн 2011 оны сүүлээс Фэйсбүүкт шинээр бүртгүүлэх хэрэглэгчдийн тоо буурч эхэлсэн юм. Мөн оны сүүлийн сард гэхэд л дөнгөж 45 сая хэрэглэгч шинээр элссэн нь 2009 оноос хойших хамгийн бага үзүүлэлт бөгөөд судлаачид үүнийг түгшүүрийн харанга дэлдэж байгаатай адилтгаж байна. Ялангуяа Европ, Азид, тэр дундаа интернетийн томоохон зах зээл болох Энэтхэг, Япон, Солонгос улсуудад шинэ хэрэглэгчдийн тоо эрс буурч байгаа нь нийгмийн сүлжээний зах зээл ханаж байгаагийн илрэл ч байж магадгүй юм.

Тэгвэл хөрөнгийн зах зээлийн тэргүүлэх зэргийн шинжээчдийн нэг Фэйсбүүкийн ирээдүйг 5-8 жилээр хязгаарлагдана гэж үзэж байна. Ironfire Capital компаний шинжээч Eric Jackson Фэйсбүүкийг 8 жилийн дотор Yahoo-тай адил "үзэгдэхээ болино" хэмээн мэдэгдэв. Yahoo компани одоо ч ашигтай ажиллаж байгаа нь үнэн. Гэхдээ одоогоор нийт 13 мянган ажилчинтай байгаа нь 2000 оны үзүүлэлттэй харьцуулахад дөнгөж 10%-д хүрэхтэй үгүйтэй байгаа юм. Энэ нь тоон болон хийсвэр утгаараа тус компанийг "алга болсон"-той зүйрлэхэд хүргэнэ.

Eric Jackson технологийн зах зээлийг суурин интернет, нийгмийн сүлжээ, хөдөлгөөнт интернет гэсэн хөгжлийн үе шатуудад хувааж, тэдгээрийн аль нэгэнд давамгайлсан компани дараагийн шинэ үед, шинэ өрсөлдөөнд ялах боломжгүй гэж үзэж байна. Аль нэгэн үед амжилт олсон нь дараагийн үед мөн адил амжилттай байхын баталгаа биш юм. Суурин интернетийн үе шатанд Yahoo ноёрхож байсан бол нийгмийн сүлжээний үед Фэйсбүүк зах зээлийг тэргүүлж байна.

Фэйсбүүк технологийн дараагийн үе болох хөдөлгөөнт интернетийн шатанд амжилт олохыг хичээж олон төрлийн шинэ апликэшн гаргасаар байгаа билээ. Гэхдээ тэдний хувьд шинэ зах зээлд өрсөлдөхөд улам л хэцүү байх болно. Өнөөдөр Google нийгмийн сүлжээний зах зээлд эзлэх хувиа нэмэгдүүлэхийг оролдож байгаа боловч хүссэн үр дүнд хүрч чадахгүй байна. Үүнтэй төстэй ирээдүй Фэйсбүүкийг ч бас тойрон гарахгүй гэж Eric Jackson үзэж байгаа ажээ.

эх сурвалж, physorg, mailonline & mailonline

дэлгэрэнгүй

Википедиагийн мэдээллүүдийн 60% нь алдаатай

Википедиагийн нийт өгүүллийн 60% нь ямар нэгэн алдаа агуулж байдгийг судалгаагаар тогтоожээ. Алдаануудыг ангилж үзвэл түүхэн мэдээлэл 68.5%, огноо 37.7%, компанийн удирдлагын тухай мэдээлэл 37.4%, санхүүгийн мэдээлэл 28.8%, үг, үсгийн алдаа 21.2%, бусад төрлийн алдаанууд 35.2 хувийг тус тус эзэлдэг байна. Энэ нь мэдээллийн хамгийн том онлайн сан хэр зэрэг найдваргүй вэ гэдгийг харуулж байгаа хэрэг юм. Өнөөдөр сая сая хүн гэрийн даалгавараас эхлүүлээд бизнес илтгэл хийхдээ Википедиагаас цуглуулсан баримт, материалуудыг ашигладаг.

Гэвч тэдгээр мэдээллүүд олон нийтийн дэмжлэгээр бүрддэг учир хүний санамсаргүй алдаанаас гадна зориудаар бэлтгэсэн хуурамч мэдээллүүд ч орох тохиолдол бас гардаг байна. Харин сайтын удирдлагууд мэдээллийг засварлах талаархи санал, гомдлуудад хариулт өгөхөд хэт хойрго ханддаг нь алдааны хэмжээнд нөлөөлж байна гэж үзжээ. Тухайлбал Википедиа аливаа санал, гомдолд 2 - 5 хоногийн дотор хариу өгөхийг хичээдэг гэдэг ч бодит байдалд хэдэн долоо хоногийн хугацаа зарцуулдаг байна.

Мөн судалгаанд оролцогчдын 25% нь тэдний компани болон үйлчлүүлэгчдийн тухай Википедиа дахь мэдээлэл бодит байдлаас зөрж байгаа гэсэн бол алдааны талаархи хүсэлт гаргагчдын дөрөвний нэг нь Википедиагаас ямар нэгэн хариулт аваагүй гэж хариулжээ. Судалгааг Америкийн Олон нийтийн харилцааны нийгэмлэгийн сэтгүүлээс зохион байгуулж олон нийтийн харилцааны 1287 мэргэжилтэнг хамруулан санал асуулга хэлбэрээр явуулсан байна.

Википедиа их хэмжээний алдаа агуулдаг тухай мэдээлэлтэй зэрэг шахуу түүнийг бүрдүүлэхэд сайн дураар хувь нэмрээ оруулагчдын дундаас хамгийн эхний 1 сая мэдээлэл бэлтгэгч тодорчээ. Индианаполис мужын иргэн, 30 настай Justin Knapp 2005 оноос хойш өдөрт дунджаар 385 мэдээлэл бэлтгэж оруулсан байна.

Тэрээр өөрийн мэргэжлийн дагуу улс төр болон философийн тухай өгүүллүүдийг голчлон бэлтгэдэг бол түүний 1 сая дахь өгүүлэл Википедиаг үндэслэгч Jimmy Wales-ын тухай байжээ. Харин түүний араас 600 мянган өгүүлэл оруулсан Их Британийн иргэн Neil Edwards нэхэж явна. Википедиад мэдээлэл оруулах эрх хэний ч өмнө нээлттэй боловч одоогийн байдлаар албан ёсны бүртгэл бүхий 90 мянган бүлэг сайн дураар ажиллаж байгаа юм. 

Дашрамд дурдахад 385 өгүүллийг бэлтгэхийн тулд амралтгүйгээр, өдөр бүр тасралтгүй 10 цаг ажилласан гэж тооцвол 1 өгүүлэлд дунджаар 1 минут 35 секундын хугацаа зарцуулна гэсэн тооцоо гарч байна. Википедиагийн дундаж мэдээлэл ямархуу хэмжээтэй байдгийг бид мэдэх учир ийм их хэмжээний мэдээллийг ганц хүн copy/paste-аас бусад хэлбэрээр бэлтгэх боломжтой эсэхийг төсөөлөх ч бэрх юм.

Мэдээллийг бэлтгэхээс гадна агуулгыг хянаж, алдааг заварлах шаардлага гарах нь мэдээж. Justin Knapp-т тусладаг хүмүүс байгаа эсэх талаар мэдээлэл байхгүй ч Википедиагийн алдааны бодит шалтгаан зарим талаар тодорхой байгаа мэт санагдана.

эх сурвалж; mailonline

дэлгэрэнгүй

Жиргээнээс "алт ургуулна"

Хөрөнгийн зах зээлд маргааш юу тохиолдох, эсвэл ямар нэгэн компаний хувьцааны ханш хэрхэн өөрчлөгдөхийг урьдчилан мэдэхийг хүсч байна уу. Тэгвэл зөвхөн Твиттерийг ашиглахад л хангалттай гэж судлаачид нотлож байна. Калифорнийн их сургуульд бүтээгдсэн компьютерийн загвар Твиттерийн жиргээнд шинжилгээ хийх замаар хөрөнгийн зах зээлийн ирээдүйг урьдчилан тааварлахад туслана. Мөн энэ загвар компьютерийн шинжилгээний уламжлалт бусад аргачлалуудтай харьцуулахад 11 хувиар илүү нарийвчлал бүхий үр дүнг үзүүлжээ.

Уг загварын тусламжтайгаар компаниуд болон бүтээгдэхүүний нэрсийг иш татсан жиргээнүүдэд шүүлт хийж, тэдгээр нь бусад жиргээчидтэй хэрхэн холбогдож байгааг тогтоосноор арилжааны далайц болон арилжаалагдах хувьцааны тоон хэмжээг өмнөх өдөр нь тааварлан мэдэх боломжтой болжээ. Мөн загварыг шалгах туршилтыг 4 сарын хугацаагаар үргэлжлүүлэн хийж үзэхэд Dow Jones Industrial Average индекс болон зах зээлийн шинжилгээний бусад суурь стратегүүдээс 1.4-өөс дээш, ихэнх тохиолдолд 11 хувиар илүү үр дүнг тус тус үзүүлсэн байна.

Твиттерийн асар их хэмжээтэй өгөгдөл доторхи зүй тогтлыг олж харж, загварын хөгжүүлэлтийг хийсэн профессор Vagelis Hristidis; энэ загвар хөрөнгө оруулагч нарт томоохон цохилт болно гэж хэлжээ. Нийгмийн сүлжээн дэх мэдээллийн цар хэмжээ ихсэхийн хэрээр хөрөнгө оруулагч нар тэдгээрийг шинжилж ашиг олохыг эрмэлзсээр ирсэн. Урьд нь хийгдэж байсан адил төстэй судалгаануудад жиргээний агуулга эерэг болон сөрөг байгаа эсэхэд шинжилгээ хийж хувьцааны ирээдүйг тааварлахыг оролдож байв. Мөн ямар нэгэн компанийг сонгох бус, зах зээлийн ерөнхий индэксүүдийг хамарч байсан юм.

Тэгвэл харьцангуй цөөн судлаачид жиргээний тоон хэмжээ болон бусад жиргээчидтэй хэрхэн холбогдож байгаад анхаарал хандуулж байв. Шинэ загварыг боловсруулсан судалгааны хүрээнд 2010 оны эхний хагасын S&P 500 жагсаалтад орсон компаниудаас дурын байдлаар 150-г сонгон авч тэдгээрийн хувьцааны өдөр тутмын хаалтын ханш, арилжаалагдсан тоог тус тус бүртгэж авсан байна. Туршилтын дараагийн шатанд тэдгээр компаниудын талаархи жиргээнүүдээс судалгааны зорилгод хамаарахыг сонгон авах програм хангамжийн шүүлтүүрийг боловсруулсан байна. Хэрэв Apple компанийг сонгосон бол алим болон бусад төрлийн жимстэй холбоотой жиргээг харгалзаж үзэхгүй байх шаардлагатай гэсэн үг юм.

Судлаачид жиргээний нийт тооноос үндэслэн хувьцааны арилжаалагдах тоо хэмжээг тодорохойлж болно хэмээн таамаглаж байв. Гэвч хувьцааны тоо нь ямар нэгэн компанид хамаарах тодорхой сэдэв бүхий бичлэгийн тоотой шууд хамааралтай байв. Тухайлбал Аpple-ийг сонгосон тохиолдолд тус компаний шинэ гүйцэтгэх захирлын тухай жиргээнүүдээс илүүтэйгээр сүүлд худалдаанд гаргасан бүтээгдэхүүн болон түүний худалдааны ашиг орлогын тухай жиргээ илүү ач холбогдолтой байжээ.

Судлаачид мөн хувьцааны ханш тодорхой сэдэв бүхий бичлэгийн тооноос хамаарч байгааг тогтоож 2010 оны 3 сарын 1-нээс 6 сарын 30-ны хоорондох зах зээлийн бодит үзүүлэлтүүдэд тулгуурлан симуляци хийж загварын гүйцэтгэлд үнэлгээ өгсөн байна. Энэ хугацаанд Dow Jones Industrial Average индекс 4.2 хувиар унасан бол шинэ загвар дөнгөж 2.4 хувийн алдааг үзүүлжээ. Харин профессор Vagelis Hristidis Dow Jones Industrial Average индексийн уналтын үеийн арилжааны стратегид тулгуурлан хийсэн уг судалгаанд хэд хэдэн сул тал байгааг үгүйсгээгүй байна. Тухайлбал дээрх индексийн өсөлтийн үед адил үр дүн үзүүлэх магадлал багатай юм байна.

эх сурвалж; mailonline

дэлгэрэнгүй

Google-ээс нуугдах 5 арга

Энэ сараас эхлэн Хэрэглэгчийн Хувийн Нууцлалын Бодлогод өөрчлөлт оруулснаар Google өөрийн эрх мэдлийг ихээхэн нэмэгдүүлж, Gmail, Picasa, Google Plus, YouTube зэрэг олон төрлийн үйлчилгээнээс цуглуулсан хэрэглэгчийн тухай мэдээллүүдийг нэгтгэн ашиглаж эхэллээ. Энэ нь нууцлалын бодлогыг хялбарчилж байгаа хэрэг хэмээн тус компани мэдэгдэж байгаа боловч үнэн чанартаа бизнесийн зорилгоор хийгдэж байгаа өөрчлөлт юм. Google хэрэглэгч хувь хүмүүсийн сонирхолд тохируулсан оновчтой сурталчилгаа явуулж өөрсдийн ашиг орлогоо их хэмжээгээр нэмэгдүүлэх боломжийг бүрдүүлж байна.

Хүссэн ч хүсээгүй ч энэ өөрчлөлтөөр хувь хүмүүс Google-тэй илүү нягт холбоотой болж байна. Мөн шинэ өөрчлөлтийг хүлээн зөвшөөрөхийг хэрэглэгчдэд хүчээр тулган шаардаж байна гэсэн гомдол гарч байгаа юм. Европын холбоо гэхэд л өөрийн Мэдээлэл Хамгаалах Дүрэмд харшилж байгаа эсэхийг судлаж байна. Гэхдээ энэ бүхэнд цочирдож бухимдахаасаа өмнө шинэ өөрчлөлтийн учрыг ойлгох нь чухал юм.

Google сурталчилгааны зорилгоор хэрэглэгчдийг удаан хугацаанд ажигласаар ирсэн. Хэрэв та гольфийн тухай мэдээллүүдийг ахиухан уншиж байгаа бол гольфийн төхөөрөмжүүдийн сурталчилгаа таньд  голлон харагдаад байхад гайхах хэрэггүй. Тэд таны веб хөтөч дэх сайтуудын мэдээллээс таны сонирхлыг таньж байгаа хэрэг юм. Гэхдээ сексийн харилцаа, шашин болон эрүүл мэндийн асуудал зэрэг эмзэг сэдвүүдээр сурталчилгаа явуулахгүй байхыг хичээдэг.

Google-ийн цуглуулж авч байгаа мэдээллүүдэд хүмүүсийг овог нэрээр бус, хэрэглэж байгаа веб хөтчид суурилсан мэдээллүүд болон компьютертэй холбоо бүхий интернетийн тоон хаяг (IP address)-т тулгуурладаг. Мөн IP хаяг тухайн хэрэглэгч хаана байгаа тухай газарзүйн ойролцоо мэдээллийг тэдэнд өгнө. Харин хэрэглэгчийн тухай мэдээлэл цуглуулах үндсэн ажиллагаа тэднийг Google бүртгэлээр нэвтрэхээс эхэлдэг. Нэгэнт нэвтэрсэн бол таны нэр, хаяг, танил болон найзын жагсаалт зэрэг тодорхой мэдээллүүдийг авах боломжтой.

Харин нууцлалын бодлогын шинэ өөрчлөлтөөр и-мэйл, олон нийтийн сүлжээ зэрэг үйлчилгээнүүдээс таны тухай илүү дэлгэрэнгүй мэдээллүүдийг цуглуулах боломжтой болж байна. Google хэрэглэгчдийн тухай мэдээллийн нууцыг чандлан хадгална хэмээн мэдэгдэж байгаа боловч Facebook, Yahoo мэтийн адил төрлийн бусад үйлчилгээ үзүүлэгчидтэй адил шүүх болон засгийн газрын байгууллагуудад хуулийн хүрээнд мэдээлэл өгөх үүрэгтэй гэдгийг бас санаж байх ёстой юм. Хэрэв та өөрийн хувийн нууцыг хамгаалж google-ээс нуугдахыг хүсвэл дараах 5 аргыг сонирхоод үзэхэд илүүдэхгүй.

1. Google бүртгэлээр нэвтрэхээс татгалзах
Шаардлагагүй тохиолдолд google бүртгэлээр сүлжээнд нэвтрэхгүй байх нь тэдэнд өөрийн тухай мэдээлэл өгөхөөс зайлсхийхэд туслана. Хэрэв и-мэйл, Picasa зэрэгт зайлшгүй нэвтрэх шаардлагатай бол өөр өөр веб хөтчийг ашиглах замаар google-ийн мэдээлэл цуглуулах функцыг төөрөгдөлд оруулж болно. Ихэнх тохиолдолд Mozilla firefox ашигладаг бол и-мэйлд нэвтрэхдээ Chrome ашиглаж болно. Зөвхөн хайлт хийхийг хүсвэл ямар нэгэн бүртгэлээр нэвтрэлгүйгээр Internet explorer ашиглаж болно.

Энэ тохиолдолд google таныг 3 өөр хүн байна гэж ойлгож, хийгдсэн үйлдлүүд нэгтгэж бүртгэгдэхгүй. Харин зөвхөн нэг хөтөч ашиглахыг хүсвэл жишээ нь хайлт хийхэд Microsoft-ийн Bing, фото зураг ачаалахад Yahoo flickr-ийг ашиглаж болно. Бас google таныг өөрийн бүртгэлээр нэвтрээгүй байсан ч мэдээлэл цуглуулж байдгийг мартаж болохгүй. Гэхдээ ийм тохиолдолд нэвтэрсэн үеийнхтэй харьцуулахад мэдээллийн хамаагүй бага хэмжээтэй байх болно.

2. Google-ийн үйлчилгээний сонголтыг өөрчлөх
Google өөрийн үйлчилгээнүүдэд хийгдэх зарим үндсэн сонголтуудаар хэрэглэгчийн тухай мэдээлэл авах боломжийг бүрдүүлсэн байдаг. Dashboard буюу http://google.com/dashboard хаягаар өөрийн бүртгэлийн зарим үндсэн тохируулгыг өөрчилж болно. Мөн веб хайлтын түүхийг хадгалагдахаар тохируулсан бол http://google.com/history хаягаар орж сүүлд хийсэн хайлтын жагсаалтаас сонгож устгах боломжтой.

Харин http://google.com/ads/preferences хуудсан дахь тохируулгаар google таныг ямар сонирхолтойг сүлжээнд нэвтрээгүй байсан ч мэдэх боломжтой. Энд нуухыг хүссэн сонирхолын зарим сонголтыг хасч болно. Хэрэв ямар нэгэн тодорхой сэдэвт төвлөрсөн сурталчилгааны бай болохыг хүсэхгүй бол сонирхолын бүх сонголтыг чагталж google-ийг хуурч болно.

3. Хөтчийн нууцлалын боломжуудыг ашиглах
Ихэнх хөтчүүд нууцлалын боломжийг санал болгодог. Тэдгээрийг сонгосон тохиолдолд нээсэн веб сайтуудын тухай мэдээлэл хадгалагдахгүй, тэдгээртэй холбоотой мэдээллүүд автоматаар устгагдах болно. Үүнд; Chrome-ийн түлхүүрний зураг бүхий товчлуурыг дарахад нээгдэх цэсэнд new incognito window сонголт байдаг бол Windows explorer-ын Safety цэсээс InPrivate Browsing сонголтыг хийж болно. Firefox болон Safari-д Private Browsing сонголтууд ч бас бий. Мөн delete, clear, reset сонголтуудаар хөтчид урьд нь бичигдсэн сайтуудын тухай мэдээллүүдийг устгах боломжтой.

Харин нууцлалын сонголт хийсэн тохиолдолд зарим үйлдэл хийх боломжгүй болдогийг анхаарах хэрэгтэй юм. Тухайлбал Netflix's-ийн шууд нэвтрүүлгүүдийг үзэх боломжгүй. Мөн нууц үг автоматаар хадгалагдахгүй учир gmail-д  нэвтрэлт хийх болгондоо гараас оруулах шаардлагатай болно. Гэхдээ google таны интернетийн IP хаягийг мэдэж байгаа учир веб хөтчийн нууцлалын боломжууд google-ийн цуглуулах таны тухай мэдээллийг хязгаарлах боловч "үл үзэгдэгч" болгож чадахгүй.

4. IP хаяг нуух
Хэрэв "үл эзэгдэгч" болохыг хүсвэл IP хаяг нуух үйлчилгээнүүдийг ашиглах боломжтой. Ийм тохиолдолд и-мэйл дуудах, хайлтын үр дүнг авах үйлдлүүд хэд хэдэн серверээр дамжиж хийгдэх учир google тэдгээр сүлжээн дэх өөр өөр компьютерүүдийн IP хаягыг авч төөрөлдөх болно. Гэхдээ Tor мэтийн үнэ төлбөргүй үйлчилгээг авахын тулд зориулалтын програм суулгах шаардлагатай учир интернетийн холболтын хурдыг бууруулах магадлалтай юм.

5. Офлайн горим
Дээрх аргууд тодорхой хэмжээгээр өөрийн тухай мэдээллийг нууцлахад туслах боловч google-ээс таныг бүрэн нууж чадахгүй. Учир нь тэдэнд таны тухай мэдээлэл байх, түүнийг ашиглах эсэх нь таны интернетийн үйлчилгээ үзүүлэгч (provider) нарт хамаагүй асуудал учир таны IP хаяг аль хэдийн google-ийн бүртгэлд орсон байх магадлалтайд байгаа юм. Иймд өөрийгөө бүрэн нуух эцсийн бөгөөд найдвартай арга нь интернетэд огт холбогдохгүй байх явдал болж байна.

Дашрамд дурдахад интернэт, тэр дундаа google-ийн үйлчилгээнүүд бидний өдөр тутмын амьдралын салшгүй хэсэг болоод байгаа билээ. Ялангуяа олон хүний хэрэглээ болоод байгаа ухаалаг утсыг интернет холболтгүйгээр ашиглана гэдэг учир дутагдалтай юм. Ийм нөхцөлд гүүглийн нууцлалын бодлогын шинэ өөрчлөлтийг бид хүлээн зөвшөөрөхөөс өөр аргагүй болж байна. Хэдийгээр хувийн чанартай мэдээллээ нууцлах асуудал байгаа боловч олон залууст Twitter дэх дагалдан баясагчдын жиргээг шалгахгүйгээр, Facebook дэх танилуудын шинэ статусыг уншихгүйгээр нэг ч хормыг өнгөрүүлэхэд төвөгтэй санагдах болсон гэхэд хилсдэхгүй.

эх сурвалж; physorg

дэлгэрэнгүй

Зүрхний цохилтыг нууц үг болгон ашиглана

Интернетийн онлайн үйлчилгээ болон компьютер зэрэг электрон төхөөрөмжүүдэд нэвтрэх, тэдгээрт агуулагдах мэдээллийн аюулгүй байдлыг хадгалахад шаардагдах хамгаалалтын энгийн арга хэрэгсэлд нууц үг голлон ашиглагдсан хэвээр байна. Гэхдээ энэ нь хамгаалалтын найдвартай арга биш бөгөөд энэ талаар тус блогт өмнө нь мэдээлж байсан билээ.

Нөгөө талаас хакеруудын ур чадвар болон компьютерийн хүчин чадал өдөр ирсэх тусам өсөн нэмэгдэж байгаа нөхцөлд нууц үгийн тэмдэгтийн уртыг тогтмол нэмэгдүүлэх шаардлагатай болж энэ нь мартагдах зэргээр ашиглахад төвөгтэй байдлыг үүсгэдэг. Майкрософт компани гэхэд л иймэрхүү хүндрэлээс зайлсхийх зорилгоор удахгүй гаргахаар төлөвлөж байгаа Виндовс 8 үйлдлийн системдээ зөвхөн тухайн хэрэглэгчийн өөрийн мэдэх зургуудыг нууц үгийн зориулалтаар ашиглах хамгаалалтын аргыг туршиж байна.  

Харин банк, бизнесийн байгууллагууд зэрэг өндөр нууцлал шаадлагатай обьектүүдэд нэвтрэх эрх бүхий хүн мөн эсэхийг тодорхойлох биохэмжилтийн аргууд ашиглагдаж байгаа боловч тэдгээр нь зарим онцлог сул талуудыг агуулдаг. Хурууны хээ таних төхөөрөмж гэхэд л хурууны фото зурагт хууртах тохиолдолд цөөнгүй гардаг байна.

Иймд мэргэжилтнүүд таних магадлал өндөртэй боловч өртөг хямд боломжуудыг эрэлхийлэн биохэмжилтийн зарим шинэлэг аргуудыг боловсруулж түрүүчээсээ хэрэглээнд нэвтрэх шатандаа шилжиж байна. Тухайлбал компьютерээр текст бичих үед товчлуур даралтын онцлог шинжүүдийг тодорхойлж тухайн хүн мөн эсэхийг найдвартай таних арга ашиглагдаж эхлээд байна.

Мөн даралт мэдрэх дэлгэц дээр гарын үсэг зурах үед таних ажиллагааг найдвартай хийх боломжтой болжээ. Энэ арга нь бичилтийн хурд, даралтын хүч зэргийг хэмжих учир гарын үсгийг хичнээн сайн дууриалган зурсан ч буруу хүн гэдгийг хялбархан илрүүлж чаддаг байна. Иймд обьектүүдэд нэвтрэхээс авахуулаад ухаалаг утас, таблетүүдээр дамжин онлайн үйлчилгээ ашиглахад тохиромжтой нууцлалын аргад тооцогдож байгаа юм.

Харин Тайваний эрдэмтэд хүний зүрхний цохилтыг нууц үг болгон ашиглах хамгаалалтын систем бүтээсэн байна. Зүрхний цохилт нь биохэмжилтийн дээрх аргуудтай адил хувь хүний давтагдашгүй шинж чанарыг агуулдаг бөгөөд хүн тус бүрт өөрийн гэсэн онцлогтой байдаг байна. Chung Hsing их сургуулийн профессор Chun-Liang Lin-ий удирдсан судалгааны баг хүний хуруунаас авсан зүрхний бичлэгийн мэдээлэлд тулгуурлан тухайн хүн мөн эсэхийг хоромхон зуурт тодорхойлох математик аргачлалыг боловсруулжээ.

Уг аргаар зүрхний бичлэгийн онцлогийг тодорхой тоон утгаар илэрхийлж ашиглах замаар хамгаалалтын өндөр түвшин бүхий системийг бий болгох боломжтойг нотложээ. Харин хүний бүх хуруунаас зүрхний бичлэгийн мэдээллийг урьдчилан авч хадгалах шаардлагатай бөгөөд дараа нь код тайлах шаардлага гарах бүрт түүнийг харьцуулж шалгахад ашигладаг байна. Судлаачдын цаашдын зорилт зөөврийн хатуу диск зэрэг электрон төхөөрөмжүүдэд хуруугаа хүргэх төдийд таних ажиллагаа явагдах боломжтой болгоход чиглэж байна.

эх сурвалж; mailonline & etc.

дэлгэрэнгүй

Google шинэ үйлчилгээ гаргана

Wall Street сэтгүүлд мэдээлсэнээр Гүүгл компани дараагийн шинэ үйлчилгээгээ гаргах гэж байна. Энэ нь үүлэн технологид суурилсан файл хадгалах, түгээх үйлчилгээ байх бөгөөд Drive хэмээн нэрлэгдэнэ. Apple, Майкрософт, Dropbox, SugarSync зэрэг компаниуд үүнтэй адил төрлийн үйлчилгээг санал болгож байгаа боловч Гүүгл томоохон давалгаа үүсгэж мэдээллийн сайтууд болон блогчдийг багагүй шуугиулах бололтой. Ажиглагчдын үзэж байгаагаар Гүүгл компани бичиг баримт хадгалах, түгээх чиглэлийн үйлчилгээнүүдэд хөшүүн хандаж ирсэн ч үүнээс ангижрах гарц нь үүлэнд суурилсан шинэ үйлчилгээ байх ажээ.

Drive хэрэглэгчдэд файл хадгалах, түүнийгээ ухаалаг утас, таблет зэрэг интернет холболт бүхий төхөөрөмжүүддээ чөлөөтэй дуудаж ашиглаж боломж олгох бөгөөд тун удахгүй, магадгүй хэдхэн долоо хоногийн дараа нээгдэх төлөвтэй байна. Файлууд нь фото зураг, бичиг баримт, видео хэлбэрийн мэдээллүүд байх болно. Мөн Dropbox-той адил тодорхой хэмжээний файл хадгалах тохиолдолд үнэ төлбөргүй байх боловч мэдээллийн хэмжээ ихсэх тохиолдолд төлбөр төлөх шаардлагатай болно.

Apple-ийн Cloud, Майкрософтийн SkyDrive зэрэг төстэй үйлчилгээг цөөнгүй компаниуд үзүүлж байгаа боловч хүмүүсийн анхаарал Dropbox-т төвлөрч хэрэглэгчдийн тоо 50 саяд хүрээд байна. Тус үйлчилгээ 2ГБ хүртэлх хэмжээний мэдээлэл хадгалахад үнэ төлбөргүй боловч 50Гб хүртэлх хэмжээний мэдээлэл сард 9.99 доллар, 100Гб хүртэлх мэдээлэлд сард 19.99 долларын төлбөрийг тус тус шаарддаг. Харин Гүүглийн шинэ үйлчилгээ Dropbox-ийн хаанчлалд заналхийлж байна.

Үүнээс гадна Гүүглийн бизнес шинэ гишүүнчлэл шаардаж бусад үйлчилгээтэй давхардсан төлбөр нэхэх үү, эсвэл сурталчилгаа явуулж илүү их ашиг олох зорилгоор хэрэглэгчдийн хадгалсан мэдээллүүдэд шүүлт хийх үү гэдэг асуудал байгаа юм. Энэ нь мэдээллийн нууцтай холбоотой асуудалд мэдрэмтгий хандагчдийн эсэргүүцэлтэй тулгарахад хүргэнэ. Эцэст нь томоохон хэмжээний бизнесийн нууцыг хэрхэн хамгаалах вэ гэсэн үүлэнд суурилсан файл хадгалах үйлчилгээний голлох асуудал байгаа юм.

Ажиллагсад өөрсдийн компаний бизнесийн чухал мэдээллүүдийг үүлэнд хадгалж байгаа эсэхийг хянах боломжгүй гэж зарим ажиглагчид үзэж байна. Мөн ийм тохиолдолд сүлжээний хамгаалалтын систем хандалтыг автоматаар таслах боломж бий болгох талаар яригдаж эхлээд байна. Гэхдээ хэрэв Dropbox айпад, андройд утас, компьютер зэрэг төхөөрөмжүүдэд нэгэн зэрэг ашиглах хувилбарыг гаргавал олон компани тааламжтай хүлээж авна гэсэн хандлага байгаа юм.

Нью-Йорк таймс сонинд мэдээлснээр сая сая хэрэглэгчид ажлынхаа электрон шуудангийн хаягаар Dropbox-т нэвтэрч байна. Тэгвэл Box.net өөрийн файл түгээх үйлчилгээний давуу талыг ашиглан бизнес хэрэглэгчдийг амжилттай татаж байна. Тэд өөрийн хамгаалалтын систем болон серверийн уян хатан байдалд ихээхэн хөрөнгө оруулан, үйлчлүүлэгч компаниудын нууцыг найдвартай хамгаалах нөхцөл бүрдүүлсэн хэмээн мэдэгдэж үүнийгээ хамгийн том давуу тал хэмээн сурталчилж байгаа юм.

эх сурвалж; physorg

дэлгэрэнгүй

Бурханы орноос илгээх фэйсбүүкийн сүүлчийн мэссэж

Өнгөрсөн жил зохиогдсон нэгэн апликэшн таныг бурханы оронд заларсныхаа дараа Фэйсбүүк дэх сүүлчийн мэссэжээ илгээх боломжийг олгож байна. Мэссэж видео болон текст хэлбэртэй байх юм. Үүнийг илгээхийн тулд 'If I Die' хэмээх апликэшнийг суулгаж "Та нас барсныхаа дараа үлдэгсэддээ юу захиж үлдээх вэ" гэсэн асуултад хариулах шаардлагатай болно. Мэссэжид өөрийн амьдралын товч түүхээс авахуулаад бүр хэзээ ч хэнд ч задалж байгаагүй, хүн бүхнийг гайхашруулах нууцаа найзууддаа илгээх боломжтой юм. Сүүлчийн мэссэж автоматаар нийтлэгдэхгүй бөгөөд найзууд дундаасаа таны сонгон итгэмжилсэн 3 хүн таныг нас барсан гэдгийг нотлосны дараа нийтлэгдэх ажээ.

Энэ апликэшн аль хэдийн 5000 лайк аваад байгаа юм байна. Фэйсбүүк өмнө нь "дурсамжийн үйлчилгээ"-г санал болгоод байгаа бөгөөд нас барсан нэгний дурсамж болон үлдэх хуудсыг найзуудад нь харуулдаг. "Бид статус, холбоо барих хаяг зэрэг мэдээллийг устгах замаар талийгаачийн хувийн нууцыг хамгаалах болно" гэж фэйсбүүкийг эрхлэгчид өөрсдийн блогт бичсэн байна. "Time capsule" төрлийн бүтээгдэхүн болох 'If I Die' апликэшнийг үнэ төлбөргүйгээр ашиглах боломжтой юм.

эх сурвалж; mailonline

дэлгэрэнгүй

Ирээдүйн хүнсний голлох 10 нөөц

Цаг агаарын өөрчлөлт, хүн амын өсөлт, дэлхийн эдийн засгийн хямрал, бүс нутгийн чанартай тогтворгүй байдлаас үүдэн хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ өдөр ирэх тусам өсч, олон улс орон зарим төрлийн нөөцийн хомсдолд орж эхлээд байна. Мөн хүнсний бүтээгдэхүүний хомсдолоос үүдэлтэй дэлхийн дайн (3-р) ч гарч болох тухай зарим судлаачид өгүүлж байгаа билээ. Эдгээр болон бусад нөхцөл байдлаас шалтгаалан хүнсний бүтээгдэхүүний голлох нөөцүүд, тэдгээрийг үйлдвэрлэх арга хэлбэрийн хувьд зарим өөрчлөлтүүд гарч эхлээд байна. Ойрын ирээдүйд ямар төрлийн хүнсний нөөцүүд голлох тухай одоо хийгдэж байгаа судалгаанууд болон эрдэмтэдийн үзэл бодолд үндэслэсэн нэгэн таамаглалыг сонирхоцгооё.

Үрэл
Хүмүүс тэр болгон таашаахгүй байж болох ч үрэл хэлбэрийн хоол хүнс бий болно. Ихэвчлэн уран зөгнөлт кино зохиолд өгүүлсэнээр бидний мэддэг хүнсний үрлэн бүтээгдэхүүн та бидний төсөөлөөчгүй байхад амьдралд нэвтэрч эхэлжээ. Одоогоор витаминыг үрэл хэлбэртэйгээр үйлдвэрлэж байгаа боловч ийм төрлийн хүнс тэжээлийн бүтээгдэхүүн зохион бүтээгдэж эхлээд байна. Их британийн эрдэмтэд эрүүл хооллолтын шаардлагуудыг хангасан үрлэн хүнс бүтээжээ. Зохион бүтээгчдийн мэдэгдэж байгаагаар 2.5 кг төмсөнд агуулагдах витамин болон эрдэс бодисыг ширхэг үрэл болгон агуулдаг байна. Бодит байдалд нэг удаагийн хооллолтоор 2.5 кг төмс идэхийг хэн ч хүсэхгүй боловч энэ нь үрлэн хүнс бүтээх боломж хангалттай байгаагийн илэрхийлэл болохоос гадна хүнсний ногоо, шарсан тахиа болон десертийг үрэл хэлбэрээр хэрэглэх нь зөвхөн цаг хугацааны л асуудал болоод байгаа гэдгийг харуулж байна.

Лабораторт ургуулсан мах
Шилэн хоргонд ургуулсан мах үрлэн хүнсний адилаар хүмүүсийн таашаалыг тэр болгон хүлээхгүй боловч уламжлалт мах, махан бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг ийм хэлбэрээр орлуулах бүрэн боломжтой юм. Мал, мах бэлтгэлийн уламжлалт арга нь амьд малыг өсгөж үржүүлэхийн тулд их хэмжээний буудайн төрлийн тэжээл болон зай талбай шаарддаг тул туйлын үр ашиггүй хэлбэр юм. Харин лабораторт мах ургуулахын тулд тэжээл шаардлагагүй бөгөөд бэлчээрийн хэрэгцээ мөн адил байхгүй. Одоогийн байдлаар мах ургуулахын тулд гахайн булчингийн эд эсийг үхрийн цусны ийлдэсийн тусламжтайгаар өсгөж байна. Хэдийгээр хиймэл мах бүтээх ажил 100% амжилттай хэрэгжиж чадаагүй байгаа боловч эрдэмтэд уламжлалт махтай адил амт, чанартай болгохын төлөө ажилласаар байна.

Босоо ферм
2050 он гэхэд дэлхийн хүн амын тал хувь нь томоохон хотуудад амьдарч, хот суурингийн газар нутгийн хэмжээ ихээхэн томорсоноор тэдгээрийн хүн амыг хангах хэмжээний хөдөө аж ахуйн талбайн дутагдалд орж эхлэнэ. Харин тэнгэр баганадсан өндөр барилгуудад байгуулагдах босоо фермүүд жилийн турш хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломж олгож дээрх хүндрэлээс зайлсхийхэд туслах юм. Ийм хэлбэрийн фермүүд нь хүнсний бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийн болон хог хаягдал, орчны бохирдолтой холбоотой зардалыг эрс багасгана. Мөн харьцангуй хязгаарлагдмал, тусгаарлагдсан орчинг бий болгох учир хортон шавьж устгах бодисын хэрэглээг эрс багасгах зэргээр уламжлалт хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлд тохиолддог олон хүндрэлийг шийдвэрлэх юм. Энэ технологи одоогоор дөнгөж төслийн шатанд байгаа боловч 2070 оноос ийм төрлийн фермүүд түгээмэл болж дэлхийн аль ч хотоос харж болно гэдэгт мөрийцөхөд ч бэлэн байна.

Акуапоник (Aquaponics)
Загас үржүүлгийн үйл ажиллагаанд тохиолдож буй хүндрэлтэй асуудал нь хэдхэн тооны загас үржүүлэхийн тулд том хэмжээний ферм байгуулах шаардлагатай болдог явдал юм. Тэгвэл акуапоник нь загас үржүүлэг, хөдөө аж ахуй эрхлэгчдэд усны хэмжээ болон ургамал тариалах зай талбайг эрс багасгах боломж олгохоос гадна хүмүүст уураг болон ургамлын төрлийн хэрэгцээг нэгэн зэрэг хангах боломж олгоно. Акуапоник нь загас, далайн амьтан үржүүлэх (aquaculture), хөрс шороогүйгээр усан орчинд хүнсний ургамал тариалах (hydroponics) аж ахуйнуудын нэгдэл юм. Ус болон загаснаас ялгарах хаягдал нь аквариумын доод хэсэгт тунана. Тухайн хэсэг хаягдлаас үүсэх шим тэжээлт бодисоор баялаг болох үед усыг шугам хоолойгоор дамжуулан ургамал ургах хэсэгт шилжүүлнэ. Энэ нь ургамлыг тэжээх нөхцөлийг бүрдүүлэх бөгөөд ургамлууд усыг цэвэршүүлэн хүчилтөрөгчөөр баяжуулсаны дараа загас байрлах аквариум руу буцаж шилждэг. Ийм маягаар систем өөрийн шаардлагат хэрэгцээг өөрөө бүрэн хангадаг байна.

Хөвөгч ферм
Акуапоник систем нь уламжлалт үржүүлгийн арга (aquaculture)-тай харьцуулахад илүү жижиг төрлийн загас үржүүлэхэд тохиромжтой юм. Харин том оврын загас үржүүлэхийн тулд эрдэмтэд далайд хөвөгч том хэмжээний тор хэлбэрийн байгууламжийг санал болгож байна. Энэ арга нь бусад аргатай харьцуулахад загасанд хал балгүйгээр бохирдлыг зайлуулах боломжтойгоороо давуу талтай юм. Мөн далайн ёроолд амьдардаг хавч, сам хорхой хэлбэрийн амьтадыг ч бас агуулах боломжтой учир тэдгээр нь загаснаас ялгарах хаягдлыг идэж боловруулан байгаль орчинд учрах сөрөг нөлөөллийг багасгадаг байна. Уг арга одоогоор судалгаа шинжилгээний түвшинд байгаа боловч ирээдүйн загас үржүүлгийн үндсэн хэлбэр болно гэж эрдэмтэд үзэж байна.

Шавьж
Хүний өдөр тутмын хоол хүнсэнд чухал шаардлагатай уургийг бэлтгэхийн тулд байгал орчинд сөрөг нөлөө бүхий мал аж ахуйг эрхэлж, их хэмжээний бэлчээр шаардагдаж, загасны нөөцийг хомсдоход хүргэж байгаа нь амьтнаас өөр төрлийн уургийн эх үүсвэрийг хайхаас өөр аргагүй болгож байна. Уургийн өөр төрлийн эх үүсвэрт тохирох нөөц бол шавьж юм. НҮБ-ийн Хүнс Хөдөө Аж Ахуйн байгууллагын мэдээгээр дэлхий дээр хүнсэнд хэрэглэж болох 1462 зүйлийн шавьж байдаг байна. Элдэв гаж хоол хэрэглэх уралдаан тэмцээнээс бусад нөхцөлд шавьж идэж зүрхлэх хүн цөөхөн байж болох ч дэлхийн 90 гаруй улсад хүмүүс 1000 жилийн өмнөөс шавьжийг хоол хүнсэндээ хэрэглэсээр иржээ. Хэрэв багахан хүчин чармайлт гаргавал уураг үйлдвэрлэхийн тулд гахай, үхэр үржүүлэхээс илүү бага зай талбайд шавьж үржүүлэх боломжтой хэмээн зарим эрдэмтэд үзэж байна. Мөн 500 грам голио, царцаанаас мөн адил хэмжээний үхрийн маханд агуулагдах шим тэжээлийн бодисыг гаргаж авах боломжтой байдаг байна.

Усны бичил биетүүд (Phytoplankton)
Хэрэв та далай болон нуурын уснаас залгисан тохиолдол байгаа бол бичил биетнүүдийг ямар нэг хэмжээгээр идэж хэрэглэсэн гэсэн үг. Усанд хөвөгч ногоон ургамлын нэг төрөл болох замгийг микроскопоор томруулан харвал тэрбумаар тоологдох бичил биетүүд, олон төрлийн витамин болон шим тэжээлт бодисуудыг агуулж байгааг мэдэж болно. Нэг эст бичил биетүүд хуваагдлын замаар үрждэг учир эх газрын амьтадтай харьцуулахад өсөж үржих хурд 100 дахин илүү байдаг байна. Одоогоор бичил биетүүдийг эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүн болгон хэрэглэж байгаа боловч цаашид эрдэмтэдийн хүчээр ирээдүйн хүсний голлох нөөцийн нэгэнд тооцогдох магадлалтай юм.

Шаардлагатай эрдэс бодисын агууламжийг нэмэгдүүлсэн бүтээгдэхүүн
Өнөөдөр дэлхийд буудай зэрэг хүнсэнд хэрэглэгддэг ургамлын тариалан түгээмэл байгаа боловч хүн амьд явахад шаардагдах эрдэс бодисын багахан хэсгийг л хангаж байна. Тухайлбал маниока хэмээх ургамал хямд өртөгтэй, ямар ч нөхцөлд ургадаг ч хэдхэн хоногийн дотор муудаж хүнсний шаардлага хангахгүй болдог. Энэ ургамалд төмөр, цайр, витамнин А зэрэг бодисууд маш бага хэмжээгээр агуулагддаг боловч 250 сая хүн хоол тэжээлийн үндсэн бүтээгдэхүүн болгон хэрэглэсээр байна. Иймд эрдэмтэд энэ ургамлын витамин болон эрдэс бодисын агууламжийг нэмэгдүүлэхээр шийдэж 4 дахин их уураг, 10 дахин их витамин Е, 8 дахин их цайр тус тус агуулах сортыг гаргаж авчээ. Энэ жишээнээс бүх төрлийн шим тэжээлт бодисыг ганцхан төрлийн ургамалд цуглуулах нь зөвхөн цаг хугацааны л асуудал гэдэг нь ойлгогдоно.

Ургамлын төрөл бүрийн сортууд
Цаг агаарын өөрчлөлт нь тариалангийн зарим бүс нутагт агаарын температурыг нэмэгдүүлэх сайн нөлөөтэй боловч бусад газруудад эсрэгээрээ хүндрэл учруулдаг. Ийм хүндрэлээс гарах үндсэн арга зам нь янз бүрийн нөхцөлд тохирох олон төрлийн сорт бий болгох явдал юм. 10-аад жилийн өмнөөс ургац нэмэгдүүлэх зорилгоор улаан буудай, эрдэнэ шиш болон хүнсний бусад ургамлуудын генетикийн хувьд төстэй удамшсан сортуудыг гарган авсаар ирсэн билээ. Энэ аргаар мөн адил цаг агаарын янз бүрийн нөхцөлд ургах чадвартай сортуудыг бий болгох боломжтой юм. Эдгээр сортууд нь хэлбэр дүрс болон амт чанарын хувьд үндсэн сортоос бараг ялгагдахгүй. Хэрэв бид ийм шинэ сортуудыг гаргалгүйгээр газар тариаланг одоогийн хэлбэрээр үргэлжлүүлэн эрхэлбэл цаашид хөгжингүй орнуудад хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ эрчимтэй өсч, хөгжиж буй ихэнх улсуудад хүнсний хомсдол үүсгэх нь зайлшгүй болоод байна.

Жимс болон хүнсий ногооны эрлийз
Киви, плумкот, помэло, алим зэрэг жимс болон хүнсний ногооны эрлийз бүтээгдэхүүнүүд барууны орнуудын худалдан авагчдад аль хэдийн танил болжээ. Эдгээр нь шинэ зүйл биш бөгөөд 18-р зууны үед Ямайка зэрэг улсад ургуулж байсан жүржийн төрлийн ургамлууд энэ төрөлд хамаарагдана. Гэхдээ бид одоо илүү үр ашигтай, илүү сонирхолтой холимогуудыг бий болгох чадвартай болсон. Ирээдүйд ч мөн адил тоо томшгүй олон төрлийн холимог, эрлийз бүтээгдэхүүн бий болж бидэнд шаардлагатай шим тэжээлийг хангахад туслах нь мэдээжийн хэрэг юм.

эх сурвалж; Technewsdaily

дэлгэрэнгүй

Төрсөн өдрийн цуцлагдсан баярт 1500 зочин "оролцов"

Германы Thessa хэмээх 16 настай охин төрсөн өдрийн баяраа хийх гэж байгаа тухай мэдээллийг Фэйсбүүкт байрлуулахдаа зөвхөн ойр дотны болон найз нөхдийн хүрээнд харагдах тохируулгыг санамсаргүйгээр хийлгүй орхижээ. Төрсөн өдрийн тухай мэдээллийг уншсан 15000 хүн оролцоно гэсэн тэмдэглэгээг чагталсаны дараа охины эцэг эх баярыг цуцласан боловч асуудал үүгээр дууссангүй. Цуцлагдсан төрсөн өдрийн баяр эхлэх цаг болоход охины эцэг эхийн шийдвэрийг үл тоогч 1500 зочин баярт оролцохоор гэрийнх нь гадаа цугласан байна. Тэдний зарим нь төрсөн өдрийн бэлэг, бялуу авч ирсэн байхад зарим нь "Thessa хаана байна" гэсэн бичиг бүхий самбар барьсан байжээ.

Эмх замбараагүй байдал үүсэхээс сэргийлэн 100 цагдаа зохицуулалт хийхэд хүрч, сэтгэл хөөрсөн зарим оролцогчид цагдаагийн тавьсан шаардлагад, "бид төрсөн өдөр тэмдэглэж байна, тэгээд ч энэ бол гэмт хэрэг биш" гэж хариулж байжээ. Харин гол баатар Thessa өөрийн төрсөн өдрийг өвөө эмээгийнхээ гэрт чимээгүйхэн өнгөрөөсөн боловч энэ нь фэйсбүүкийн мэдээлэлтэй холбоотой анхны тохиолдол биш юм байна. Өнгөрсөн жил 14 настай нэгэн охины төрсөн өдрийн тухай мэдээлэлд оролцох сонголтыг 21000 хүн хийж байжээ. Өнгөрөгч 2-р сард гэхэд л 15 настай охин 50 хүн оролцсон баяр тэмдэглэж гэр орноо бусниулж орхисон тохиолдол гарч байсан байна.

эх сурвалж; dailynews

дэлгэрэнгүй

Товчлуурын даралтаар хэн болохыг чинь танина

Японы NTT communication компани компьютерээр бичих үед гарны товчлуур даралтын онцлогийг үндэслэн тухайн хүн мөн эсэхийг тодорхойлох програм хангамж бүтээсэн байна. Уг програм нь бусдын нэвтрэх эрхийг хууль бусаар ашиглан сүлжээнд холбогдож байгаа эсэхийг тодорхойлох ач холбогдолтой учир зайн сургалт зэрэг онлайн үйлчилгээнд ашиглах боломжтой бөгөөд энэ жилээс эхлэн хэрэглээнд нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна. Keystroke dynamics хэмээгдэх энэ арга нь хурууны хээ, нүдний солонгон бүрхэвчийн зураг авахтай адил хэн нэгэн хүнийг бусдаас ялган таних технологийн нэг төрөл бөгөөд хуруу компьютерийн товчнуудад хүрэхээс авхуулаад хөндийрэх, дараагийн товч дарах хүртэлх хугацаа болон давтамж зэрэг нь хүн бүрт өөр өөр байдаг онцлогод тулгуурлажээ.

Урьдчилан 1000 орчим үсэг бүхий текст бичүүлж авах тохиолдолд түүнээс үндэслэн тухайн хүний товчлуур даралтын онцлог зуршилыг тодорхойлох боломжтой болох бөгөөд дараагийн удаад 150 үсэг бүхий бичилт хийх бүрт тухайн хүний бичилтийн онцлогийн тохиромжийг шалгадаг байна. Үүний тулд тухайн хүний товчлуур даралтын мэдээллийг сүлжээгээр дамжуулан шалгагч серверт онлайнаар хүргэх шаардлагатай. Туршилтаар энэхүү аргын таних магадлал бараг 100 % гэдэг нь батлагдсан байна. Хэн нэгэн хүнийг компьютер хэрэглэх явцад нь тасралтгүйгээр үргэлжлүүлэн шалгах боломжтой учир бусдын нэвтрэх нэр, нууц үгийг хууль бусаар ашиглан сүлжээнд нэвтэрсэн ч богино хугацаанд илрүүлэх боломжтой юм. Энэ програмыг их сургуулиудын зайн сургалтын шалгалтын үед бусдын өмнөөс шалгалтад орж байгаа эсэх, мөн бэлэн материал хуулж байгаа (copy paste) эсэхийг илрүүлэхээс гадна гэрээр ажилладаг хүмүүсийг хянахад ашиглах боломжтой ажээ. Мөн нэмэлт тусгай төхөөрөмжүүд шаардлагагүй, програмыг суулгах төдийд ашиглах боломжтой болох учир хувийн карт болон хурууны хээ шалгах аргуудаас илүү хямд өртөгтэй юм.

Дашрамд хэлэхэд манай онлайн ертөнцөд санаатай болон санамсаргүйгээр элдэв зорилго бүхий мэдээлэл тараах тохиолдол цөөнгүй гардаг билээ. Наад захын жишээ гэвэл улс төрчид зэрэг хувь хүмүүс болон ямар нэгэн компани, байгууллагын нэр хүндийн эсрэг, зарим тохиолдолд хууль бус үйлдэлд уриалан дуудсан бичлэгүүд сэтгэгдэл хэлбэрээр олонтоо нийтлэгддэг. Иймэрхүү үйлдлүүдэд тухайн этгээдийг IP хаягаар хөөж олох боломжтой боловч интернет кафе зэрэг өөр өөр компьютер ашиглах тохиолдолд илрүүлэхэд хүндрэлтэй. Харин энэ шинэ аргыг ашигласнаар гэмт этгээдийг илрүүлэх магадлал эрс нэмэгдэж болох юм. Техник, технологи хөгжихийн хэрээр түүнийг дагасан эерэг сөрөг үр дагавууд олон гарах болж онлайн ертөнцөөс нуугдахад улам хэцүү болж байгаагийн нэг жишээ энэ юм.

эх сурвалж; yomiuri

дэлгэрэнгүй

SugarSync

Ширээний, зөөврийн, ажлын, гэрийн гэх мэт хэд хэдэн компьютерийн хооронд файлууд хуулж зөөх шаардлага бидэнд цөөнгүй тохиолддог. Заримдаа аль нь хуучин, аль нь сүүлийн хувилбар эсэхийг ялгахад хүндрэлтэй болох, шинэ хувилбараа санамсаргүйгээр устгаx, флаш диск зэрэг зөөврийн төхөөрөмжүүд вирустэх, гэмтэхээс шалтгаалж цаг хугацаа зарж хийсэн ажил үр дүнгүй өнгөрөх тохиолдол ч гардаг. Тэгвэл үүлэн тооцооллын технологийн нэгэн үйлчилгээ таньд эдгээр хүндрэлээс зайлсхийхэд туслаж байна. Файл хадгалах онлайн үйлчилгээний SugarSync хэмээх сайт өөрийн үндсэн компьютер дээрх файлуудыг олон дахин хуулбарлаж зөөвөрлөлгүйгээр ямар ч компьютерээс удирдах боломжийг олгож байна. Энэ үйлчилгээг Windows, Mac, iPhone, Android болон Blackberry үйлдлийн систем бүхий компьютер, таблет, ухаалаг гар утас зэрэг интернет холболт бүхий төрөл бүрийн төхөөрөмжөөр хүлээн авах боломжтой юм.

Үүний тулд өөрийн үндсэн компьютерт SugarSync програмыг суулгах шаардлагатай бөгөөд өөр компьютерээс онлайнаар тухайн файлыг засварлах, өөрчлөх, устгах үйлдлүүд мөн адил таны үндсэн компьютерт хийгдэж хадгалагддаг. Мөн өөрийн үндсэн компьютерийг бүхлээр нь, эсвэл дурын фолдерийг сонгон SugarSync "үүл"-энд байрлуулах боломжтой юм. Текст, хүснэгт зэрэг оффисийн үндсэн файлууд, фото зураг, дуу, видео бичлэг зэрэг бүх төрлийн файлуудыг дэмжихээс гадна share буюу сонгосон файлыг онлайнаар бусдад түгээх, хамртан ажиллах боломжтой юм. Тус үйлчилгээ нь адил төрлийн үйлчилгээ үзүүлдэг бусад сайтуудаас олон талаар давуутай бөгөөд харьцуулсан үзүүлэлтүүдтэй эндээс дэлгэрэнгүй танилцаж болно.

2 жилийн өмнөөс нээгдсэн SugarSync үйлчилгээний төлбөрийг сар болон жилээр тооцож хийх боломжтой бөгөөд 250 Гб-ийн 1 жилийн эрх 250$ орчим үнэтэй юм. Төлбөрийн хувьд ойролцоо хэмжээний багтаамж бүхий зөөврийн хаард диск худалдаж авсанаас үнэтэй тусах боловч илүү олон боломжуудыг ашиглах боломжтойгоороо давуу талтай юм. Харин саяхнаас 5Гб-ийн хугацаагүй эрхийг үнэ төлбөргүйгээр нээлгэх боломжтой болсон байна. Энэ нь хангалттай хэмжээний оффисийн бичиг баримт хадгалж боловсруулахад хүрэлцэх хэмжээ бөгөөд фото зураг зэрэг чухал шаардлагатай зарим файлуудын нөөц хадгаламж хэлбэрээр ашигласан ч болох юм.

дэлгэрэнгүй

Гар утасны технологийн хөгжлийн тухай товчхон

Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн улс орнууд гар утас буюу утасгүй харилцаа холбооны хөгжлийн 4-р (4G) үед шилжиж эхэлж байгаа билээ. Мөн манайд хэдэн жилийн өмнө хөдөлгөөнт интернетийн 4G Mobile Wimax утасгүй систем байгуулагдсан боловч гар утасны технологид хараахан нэвтэрч эхлээгүй байна. Энэ удаад гар утасны хөгжлийн үе шатуудын тухай товч танилцая.

0G

Утасгүй харилцаа холбооны технологи 1940-өөд оны дунд үед үүсч бий болсон боловч 1980-аад оноос нийтийн хэрэгцээнд нэвтэрч эхэлсэн байна. Зарим мэргэжилтнүүд утасгүй холбооны технологийн хөгжлийн эхний шатыг 0G хэмээн нэрлэдэг. Энэ үеийн гар утаснууд радио долгионы зарчимаар ажилладаг бөгөөд овор, жин ихтэй байсан учир ихэвчлэн автомашинд суурилуулан ашигладаг байжээ. Мөн одоогийн Иридиум системтэй төстэй сансарын холбооны технологи бүхий гар утаснууд усан онгоцны холбооны зориулалтаар ашиглагдаж байсан байна.


1G
1982 оноос эхний шатны гар утаснууд бүтээгдэж хүний дуу хоолойг аналоги долгион хэлбэрээр дамжуулж дууны өнгөнөөс хамаарах тасралтгүй дохиоллыг ашигладаг болов. Дохиоллын зурвасын хүрээ өргөн боловч, харьцангуй том хэмжээний батерей шаардагддаг, хөндлөнгийн элдэв дохиоллын нөлөөлөлд өртөмтгий, хамгаалалтын систем муу буюу зарим онцлог төхөөрөмж бүхий хүн бусдын яриаг хөндлөнгөөс сонсох боломжтой байжээ. Хамгийн сул тал нь бусдын утасны дугаарыг хуулж аваад өөрийн дураар ашиглах боломжтой байв.

2G

1991 оноос 2G стандарт боловсруулагдаж PDC, GSM мэтийн дижитал системүүд ашиглагдах болов. Энэ технолиги нь дуу хоолойг 1 буюу 0-оор илэрхийлэгдэх тоон дохиолд хувирган дамжуулдаг учир дээр дурдсан дутагдалуудыг бүрэн арилгасан, илүү найдвартай систем болсон байна. Мөн дохиоллыг кодлон хувиргаж хамгаалалтын шаардлагуудыг бүрэн хангасан учир дохиоллын илүү нарийн зурвасыг хамарч, харьцангуй бага энерги зарцуулдаг учир батерейн хэмжээг жижигрүүлэх боломжтой болов. Мөн үнийн хувьд харьцангуй хямд болсон байна. Өөр нэг онцлог нь энэ үеийн технологиос эхлэн гар утсаараа SMS буюу богино хэмжээний текст илгээх, хүлээн авах боломжтой болсон байна. Адил урттай радио долгионы хүрээнд их хэмжээний харилцан ярианы долгионыг шахах боломжтой болсон учир гар утасны оператор компаниуд олноор байгуулагдаж, дэлхий даяар түгэн дэлгэрч эхэлсэн юм.

3G

Олон улсын Телефон Харилцаа Холбооны байгууллагаас IMT-2000 хэмээх хөдөлгөөнт утасны стандартыг тодорхойлсон бөгөөд анхны 3G системийг 2001 онд Япон улсын NTT Dokomo компани нэвтрүүлсэн байна. Энэ шатанд W-CDMA, CDMA2000 зэрэг өндөр хурдны дижитал системүүд голлож байна. 3G системийн гар утсаар дуу, дүрс болон өгөгдлийг өндөр үр ашигтайгаар дамжуулдагаас гадна интернетээр аялж мэдээлэл татаж авах, youtube видео үзэх, фото зураг агуулсан текст мэдээлэл илгээх боломжтой болсон байна. Мөн 3.5 G хэмээх завсрын ангиллыг гаргаж ирсэн бөгөөд интернетээс мэдээлэл унших хурдаар ялгагдаж байна. 3G системээр интернетэд ойролцоогоор 200-700 кб/с хурдаар холбогддог бол 3.5 G системд 3.6 - 7.2 Мб/с хүртэлх хурдтай холбогдох боломжтой юм. Өөрөөр хэлбэл broadband буюу өргөн зурвасын интернетийг утасгүй технологиор хүлээн авах боломжтой болжээ. Харин 2009-2010 онд гарсан хамгийн сүүлийн үеийн зарим системүүд 15-24 Mб/с хурдыг санал болгож байна.

4G

Гар утасны TeliaSonera компани хамгийн анхны 4G сүлжээг Норвег болон Шведийн Осло, Стокольм хотуудад байгуулж 2009 оны 12 сард ашиглалтад оруулсан байна. Мөн 2010 оноос АНУ, Япон зэрэг улсуудад 4G системд шилжиж, гар утас болон бусад хөдөлгөөнт төхөөрөмжүүд IP-д суурилсан хөдөлгөөнт өргөн зурвасын сүлжээнд 50 Мб/с-ээс 100 Мб/с хүртэлх хурдаар холбогдон интернет, өндөр чанар бүхий телевизийн нэвтрүүлэг, видео, онлайн тоглоом тоглох зэргээр орчин үеийн интернетэд суурилсан бүх төрлийн үйлчилгээг хүртэх боломжтой болж байна. Холболтын хурдаар өмнөх үеэс 10 дахин илүү бөгөөд цаашид 1Гб/с-д хүргэх боломжтой. 4G үеийн голлох 2 систем нь LTE-Advanced болон WiMаx2 стандартууд бөгөөд аль аль нь хүчин чадал сайтай боловч өндөр өртөг шаардагдсан технологиуд юм. АНУ-д Sprint Nextel, Comcast компаниуд Mobile WiMAX сүлжээг байгуулж , 2010 оны 6 сараас анхны 4G гар утас HTC EVO-г худалдаалж эхэлсэн байна. Гар утасны дэлхийн хамгийн том оператор компани болох China Mobile ирэх жилээс 4G системд шилжихээ мэдэгдсэн билээ. Япон улсын хувьд Мобиком компаний хөрөнгө оруулагчдын нэг болох KDDI компани анхлан 4G системд шилжиж байна. Гэхдээ өөрийн сүлжээ байгуулаагүй бөгөөд Uq Wimax компаний сүлжээг ашиглаж байна.

5G?
Хөдөлгөөнт холбооны 4G системд бүрэн шилжсэнээр бүх төрлийн зөөврийн төхөөрөмжийн интернет холболтын хурд 1Гб/с-д хүрч өнөөдрийн бидний хэрэглэж, хөгжүүлж, төсөөлж байгаа ямар ч үйлчилгээг хүртэхэд саадгүй болох юм. Иймд одоогийнхоос цааших буюу 5G систем байх эсэх нь одоогоор тодорхойгүй байна.

дэлгэрэнгүй

Компьютер үзэгдэхээ больж байна

Cloud computing буюу үүлэн тооцооллын тухай сүүлийн үед яригдах болсон билээ. Энэ тухай болон 2010 оны теxнологийн салбарын онцлох 10 үйл явдалын тухай өмнөх мэдээлэлд дурдагдсан, компьютер үзэгдэхээ больж эхэлсэн тухай энгийн хүмүүст ойлгомжтой дүрслэл хэлбэрээр илэрхийлэгдсэн мэдээллийг хүргэж байна. Үүлэн тооцооллын тухай эндээс дэлгэрэнгүй танилцах боломжтой.

Тун удахгүй ухаалаг гар утас, телевизор, зөөврийн компьютер зэрэг бүх төхөөрөмжүүд хэрэглээнээс гарч, тэдгээрийн орыг "хаа сайгүй тооцоолуур" эзлэх болно. Google docs-той адилаар бидний хэрэглэдэг бүх програмуудыг нэг л адил мэдээллийн асар том сангаас хүн бүрийн дэлгэц дээр татан гаргаж ирэх болно.

Одоогийн ихэнх дижитал төхөөрөмжүүд мэдээлэл хадгалах хэсэг, процессор, дэлгэц, интерфейс гэсэн 4 хэсгийг агуулдаг билээ.

КОМПЬЮТЕРИЙН ТОВЧ ТҮҮХ
1950-аад он. Суурь үе
Олон хүн бүхэл бүтэн өрөөг эзэлсэн аварга компьютерт холбогдохыг хүлээн суудаг байв. Хэрэглэгчид телексийн машин, сүүлд видео дэлгэцийн тусламжтайгаар төвлөрсөн өгөгдлийн систем болон процессорт холбогддог болов.

1980-аад он. Персонал компьютерийн үе
Жижиг хэмжээтэй чипнүүд, мэдээлэл хадгалах хямд төхөөрөмжүүд бий болж хүн болгонд өөрийн гэсэн компьютертэй байх боломжийг бүрдүүлэв. Эдгээр иж бүрдэл компьютерүүд бие даасан байдалтай байсан боловч сүүлд утсан сүлжээ бий болж хэрэглэгчдэд өөрсдийн компьютерүүдийн хооронд мэдээлэл солилцох боломж олгов.

1990-ээд он. Интернетийн үе
Хүн бүхэн санах ой, оролтын төхөөрөмж, процессор агуулсан персонал компьютер хэрэглэсээр байв. Гэхдээ хүмүүс веб хуудсанд хандаж алс зайд байрлах серверүүдээс медиа контент татаж авахад илүү их цаг зарцуулах болов.

2010 он. "Хаа сайгүй тооцоолуур"-ын үе (Ubiquitous Computing)
Бүхий л электрон төхөөрөмжүүд өгөгдөл болон мэдээлэл боловсруулах боломжуудыг интернет үүлнээс хүртэх болов. Өөрөөр хэлбэл төхөөрөмжүүд шаардлагагүй өгөгдөл болон програм хангамжуудыг агуулахаа больсоноор үнэ өртөг буурах, нийтэд түгэн дэлгэрэх боломж бүрдэв. Хулгана, гар мэтийн интерфейсийн төхөөрөмжүүд  хэрэглээнээс хамаарсан онцлог хэлбэрт шилжив. Компьютер хаа саагүй байх болж хүмүүс түүнийг анзаарахаа больж эхлэв.

эх сурвалж; Karl Tate, technewsdaily

дэлгэрэнгүй